159 
ééne factor ís (en uitsluitend deze ééne), die voor de verschil- 
lende biologische rassen van één soort verschillend is; indien 
dit zoo is, dan behoeft het ons niet te verwonderen, dat deze 
rassen zich onderling ook uitsluitend door physiologische, daar- 
mede correspondeerde, eigenschappen onderscheiden. Wel mag 
men aannemen, dat in de fijnere protoplasmastructuur dit verschil 
tusschen de physiologische eigenschappen zich zal afspiegelen, 
dit ontsnapt echter aan de waarneming. Overigens deed ik U 
reeds opmerken, dat we een onafgebroken reeks kunnen opstellen, 
van rassen met niet of nauwelijks waarneembare uitwendige 
verschillen tot duidelijk, ook door morphologische kenmerken 
onderscheiden soorten. 
Het spreekt van zelf, dat deze overwegingen het ontstaan der 
biologische rassen nog niet verklaren, hun optreden wordt er 
ons wellicht echter wat minder raadselachtig door. 
Ik heb zeer terloops de vraag naar het ontstaan der biologische 
rassen al een paar maal aangeroerd en U er op gewezen, dat 
we ons in sommige gevallen kunnen voorstellen, dat het gespe- 
cialiseerde parasietisme is voortgekomen uit een toestand van 
plurivorie; in andere gevallen daarentegen zagen we weer, dat 
de parasiet den kring zijner voedsterplanten uitbreidde, zoodat 
in zekeren zin het tegengestelde plaats vond. KLEBAHN, de 
Duitsche onderzoeker, die zich jarenlang met de studie der brand- 
zwammen heeft bezig gehouden, komt dan ook, wat dit punt 
betreft, tot deze conclusie !): 
„De menigvuldigheid van de biologische soorten en rassen 
schijnt door afwisselend optredende verruiming en vernauwing 
van den kring der voedsterplanten ontstaan te zijn. Deze ver- 
anderingen, in het bijzonder die van de vernauwing der kring, 
worden weliswaar door aanpassing en selectie beïnvloed, maar 
toch wijze vele waarnemingen erop, dat innerlijke ontwikkelings- 
1) H. KLEBAHN, Die wirtswechselnden Rostpilze (p. 167.) 1904. 
