— 117 — 



sterker toe; en ten slotte kan men nog nauwelijks insekteri 

 meer vinden, die in hun inwendige niet een of meer para- 

 sieten logeeren. » 



Parasietvliegen, zwammen en bacteriën, die in schade- 

 lijke diersoorten parasiteeren, spelen in 't algemeen dezelfde 

 rol als de sluipwespen : al deze parasitische organismen 

 kunnen geene insehtenvermeerdering voorkomen; want 

 daarvoor is hun aantal in gewone omstandigheden veel te 

 gering. Maar zij kunnen wel eene plaag, die eenmaal is 

 uitgebroken, doen ophouden : zij zijn het verdelgingsmiddel, 

 waardoor de natuur het evenwicht herstelt, wanneer eene 

 bepaalde diersoort zich al te sterk heeft vermeerderd. 



De insektenetende vogels daarentegen spelen bij het 

 tot staan brengen van eene insektenplaag slechts bij uitzon- 

 dering eene rol. Dat kunnen slechts die vogelsoorten doen, 

 welke in groote legers voorkomen. (Zie boven bl. 112). En 

 dan nog beperkt zich gewoonlijk hunne werkzaamheid in 

 dezen tot eene bepaalde, meestal niet zeer uitgebreide 

 streek. Doorgaans is de rol, die de vogels spelen, wanneer 

 een maal eene sterke insektenvermeerdering is ingetreden, 

 van betrekkelijk weinig beteekenis. Dikwijls is aan eene 

 over groote uitgestrektheid verbreide plaag van nonrups, 

 gestreepte dennenrups, dennenbastaardrups, dennenknop- 

 rups door sluipwespen, parasietvliegen, parasiteerende 

 zwammen of bacteriën een eind gemaakt ; maar nooit is dit 

 door vogels geschied. Wat de beteekenis van de vogels in 

 dit opzicht betreft, sta ik geheel aan de zijde van den Heer 

 Séverin. 



Als echter de Heer Séverin beweert, dat wanneer bij 

 eene insektenplaag de sluipwespen in grooten getale optre- 

 den, de vogels schadelijk worden, wijl zij « rupsen opvreten, 

 onverschillig of deze gezond zijn ofwel door sluipwespen 

 bewoond », — dan ben ik het weer in 't geheel niet met 



