A. — Verbreiding door de lucht. 



Vooral de sporen van ziekten veroorzakende zwammen 

 worden gemakkelijk door den wind over groote afstanden 

 voortbewogen, 't Is bekend, hoe — wanneer de weersge- 

 steldheid voor de uitbreiding dezer ziekten gunstig is — som- 

 mige ziekten zich juist in de richting van bepaalde winden 

 over de velden verbreiden. Het zoogenoemde « smetvuur » 

 van de hyacinthen, dat in enkele dagen tijds eene enorme 

 uitbreiding kan erlangen, levert wel het merkwaardigste 

 voorbeeld van snelle verbreiding eener ziekte met den wind. 

 Maar ook het « vuur » der narcissen, het « vuur » der 

 tulpen, de « roest » der Convallaria's en het « rot » (de 

 Botrytis-ziekte) der Convallaria's en der pioenen, worden 

 door middel van den wind over de velden verbreid. De 

 bacteriën, welke het «geelziek» der hyacinthen veroorzaken, 

 worden insgelijks door den wind van de eene plaats naar 

 de andere, van het eene veld naar het andere, voortbewogen. 



En 't zijn niet slechts bacteriën of zwainsporen, die bij 

 milliarden van de zieke planten afwaaien, waardoor de 

 heerschende ziekten verbreid worden. Soms is de grond, 

 waarop zieke bolgewassen groeiden, besmet, doordat hij 

 zwarte, korrelvormige sklerotiën bevat van zwammen, die 

 eene ziekte veroorzaken. Wanneer nu de wind het zand 

 van den eenen akker naar den anderen doet verstuiven, 

 worden soms deze sklerotiën meegevoerd, 't Is bekend, dat 

 zich soms de ziekte van de « kwade plekken » der tulpen- 

 velden met den wind van de eene plaats naar de andere 

 verbreidt. 



Waar in een elzenhaag of in eene schutting, die 't eene 

 stuk bloembollenland van het andere scheidt, eene opening 

 aanwezig is, verbreidt zich soms eene ziekte over 't aan- 

 grenzende land door die opening heen, terwijl zij elders 

 door den haag of de schutting wordt tegengehouden. Dit 



