— 19 — 



oksels der zeer jonge blaadjes zijn gewond en de bladstelen 

 opgezwollen. Neemt men de buitenste, onbeschadigde bla- 

 denen weg, dan ziet men, dat de blaadjes van het hart 

 geheel of gedeeltelijk zwart zijn gekleurd en in rotting over- 

 gaan. De iets grootere blaadjes met opgezwollen voet 

 ontplooien hun bladschijf veel te vroeg, en daar zij een onvol- 

 ledigen lengtegroei hebben doorgemaakt, steekt de gekron- 

 kelde bladschijf tusschen de opgezwollen stelen der meer 

 naai* buiten staande blaadjes uit. Bij wat oudere planten, 

 die reeds met de kropvorming beginnen, ziet men, dat som- 

 tijds het hart geheel is weggerot. Op de plaats, waar 

 anders de krop zich zou ontwikkelen, bevinden zich nu 

 slechts de overblijfselen van afge rotte blaadjes en enkele 

 abnormaal verdikte en kromgegroeide bladstelen, soms nog 

 met een kroeze bladschijf gekroond. 



Niet altijd rot het jonge hart weg, maar dikwijls blijft 

 de aantasting beperkt tot de oksels van enkele periphere 

 blaadjes. Het stammetje kan dan geheel krom groeien, 

 wanneer het aan de eene zijde sterker is beschadigd dan 

 aan de andere. Ook kan in plaats van het afgerotte hart 

 een ander tot ontwikkeling komen. 



Wanneer de planten reeds een tijd lang op het veld zijn' 

 uitgeplant en de gezonde hun krop reeds gevormd bebben, 

 maken de draaiharten een treurigen indruk. Soms hebben 

 zich bij 't afsterven van den eindknop, een groot aantal 

 zij knoppen ontwikkeld, zoodat er drie of vier kooltjes zijn, dié 

 met elkaar concurreeren, en een nog grooter aantal kleinere 

 spruiten, die zijn uitgeloopen boven de litteekens der onderste 

 bladeren. Soms ook heeft de eindknop of een der 

 hooger staande knoppen zich meer of minder van de 

 kwaal hersteld. Dan komen er kroppen, ofschoon geheel 

 misvormd; de bladstelen hebben allerlei abnormale windin- 

 gen aangenomen. Terwijl aan de bovenzijde van den bid ■]- 



