— 20 — 



steel of hoofdnerf de oorspronkelijke wond te zien blijft als 

 een eenigszins verdiepte plek, hier en daar met schilfers 

 van afgestorven weefsel bedekt, is daaronder het weefsel 

 gezwollen, en wel het meest aan de onderzijde tegenover de 

 wond. Door de weefselspanning, die hierbij optreedt, is de 

 bovenzijde van den bladsteel of hoofdnerf concaaf, de onder- 

 zijde convex geworden. 



Het slechtst is het gesteld met de planten, waarvan aan 

 den stronk niets meer terecht is gekomen dan enkele 

 bladeren ; daarlusschen is alles weggerot. Bij vochtig weer 

 vooral komt er rotting bij, en men vindt akkers, zoo hevig 

 aangetast, dat de stank de gansene omgeving vervult. 



De planten bezwijken niet aan de draaihartigheid. 

 Wel kan het zijn, dat er bij vochtig weer enkele door de 

 bijkomstige rotting te gronde gaan. Dit is evenwel een 

 zeldzaamheid. Koolplanten hebben een merkwaardig sterk 

 he i-stel lings vermogen. In fig. 26 (plaat I) is afgebeeld een 

 ouder draaihart. Hiervan waren vele knoppen uitgeloopen, 

 en daartusschen bevonden zich oudere bladeren. Iletinwen- 

 dige van den stam is voor een groot deel weggerot. Om 

 dit goed te laten zien, zijn alle spruiten, op één na, wegge- 

 sneden. Onder deze spruit, die gespaard is, vormen zich 

 advenüefwoi'tels aan de binnenzijde van den hollen stam. 



In de meeste gevallen, waarin ik rotting van het merg 

 van den stam waarnam, strekt zich deze niel verder uit dan 

 tot den houtcylinder. De mergverbindingen tusschen liet 

 xyleeni hebben een sterk regeneratief vermogen. 



Tot nog toe sprak ik slechts over de symptomen, die 

 aan de planten zelve zijn waar te nemen. Men kan verder, 

 in de pas aangetaste harten, kleine, witte of geelwitte 

 larven vinden, die men op 't eerste gezicht voor de oorzaak 

 van de ziekte houdt. Later verlaten zij de planten, en zoo 

 komt het. dat men een zeer groot aantal zieke planten kan 

 onderzoeken zonder ze te zien. 



