— 30 — 



aanval op doen. De soorten, die in Januari en Februari in 

 bakken gezaaid worden, zijn in dien tijd reeis zoo ver in 

 baai' ontwikkeling, dat zij vrij blijven van de kwaal. Een 

 zeer enkele uitzondering wordt bier en daar vermeld. Zoo 

 werden te Si Pancras in 1003 in een bak reeds in April 

 twee draaihartige planten gevonden, die evenwel op den 

 akker werden uitgezet. Naderband werden in de buurt van 

 deze twee nog vijftig planten door de ziekte aangetast, terwijl 

 de rest van die partij kool gezond bleef. 



Dat vrij algemeen de bakplanten verschoond blijven, is 

 de reien, dal men in de laatste jaren te Koedijk en St. 

 Pancras vooral zijn kracht zoekt in bet telen van vroege 

 soorten, zoowel van witte, gele, als roode kool. Als van de 

 vroege kool planten wegvallen en door nieuwe vervangen 

 worden, vallen die nieuwe meestal aan de ziekte ten prooi. 



Op vele plaatsen ziet men, dat, wanneer van één zaai- 

 bed twee op eenigen afstand van elkaar liggende akkers ter 

 zelfder tijd beplant worden, dat dan de eene door de ziekte 

 wordt bezocht en de andere vrij blijft. Dit is niet anders 

 te verklaren, dan door aan te nemen, dat op den eenen akker 

 een zwerm galmugjes neerstrijkt en op den anderen niet. 

 Bij voorkeur worden zulke akkers aangetast, die op beschutte 

 plaatsen liggen, of die door ruige slootkanten of door dichte 

 cultures begrensd zijn. Dit is zoo duidelijk, dat men in 

 Warmenbuizen beweert, dat het kwaad uit de erwten komt, 

 en te Grootebroek, dat aardappelplanten de oorzaak zijn. 

 Ook op land, waar reuzenbloemkool of late gele kool 

 tusschen aardappels wordt geplant, komt van den kooloogst 

 niets terecht. Hoe verder van de aardappel- of erwten- 

 velden, hoe minder ziekte. 



Merkwaardige voorbeelden van dergelijke invloeden op 

 bet optreden van de kwaal, heb ik gezien. Te Zuid-Schar- 

 woude was een akker van een Hectare groot, aan het Oost- 



