— 113 — 



de middenlamel der cel wanden, vooral bij de ribben, bruin 

 en gezwollen is. Later worden ook de andere cellagen 

 bruin en de cellen laten elkander los, doordat de wand 

 gedeeltelijk is opgelost. Ten slotte is het geheele paren- 

 chym verteerd en krijgt men beelden als in fig. 41, een 

 doorsnede voorstellend door het pykniden dragend blad van 

 fig. 33; aan het verloop der hyphen is de oorspronkelijke 

 intercellulaire groei te herkennen, terwijl enkele gomachtige 

 massa's het overschot vormen van de wanden van het paren- 

 chym. De verhoute weefsels bieden weerstand aan de 

 aantasting door Plioma. De vaten vullen zich met bruinen 

 gom, en zoo ziet men in dwarse doorsneden door vallers, 

 zooals die in de figuren 37, 38 en 39 zijn weergegeven, de 

 houtvaten als zwartbruine stippen tusschen de iets minder 

 donker gekleurde houtvezels. Daar de vaten ook na een- 

 voudige verwonding reeds met gom worden gevuld en, 

 zooals dat in fig. 45 is afgebeeld, door een secundair kurk- 

 laagje geïsoleerd, zijn deze verschijnselen niet juist voor 

 het vallen karakteristiek. Toch bereikt bij deze ziekte de 

 vergomming een abnormale hoogte, zoodat de opstijgende 

 en de neerdalende sapstroom is gestremd. Planten, die 

 slechts verwond zijn door de koolvlieglarven, herstellen 

 zich dikwijls door de vorming van adventiefwortels. Komt 

 er evenwel kanker bij, dan breidt deze zich ten slotte ook 

 boven de adventiefwortels uit, en de plant is ten doode 

 opgeschreven. 



Of Phoma oleracea nog op andere manieren dan door 

 insecten verspreid kan worden, of zij zich ook actief van de 

 eene plant naar de andere kan begeven, ook dit zijn vragen 

 tot welker beantwoording het laboratoriumonderzoek heeft 

 bijgedragen. Wat actieve verspreiding betreft, uitspuiting 

 der sporen heeft bij Phoma niet plaats : bij droog weer vormt 



8 



