— 116 — 



op het substraat te bemerken, maar deze was zoo gering, dat 

 men mag aannemen, dat Phoma oleracea alleen voor Cruci- 

 feeren onder zekere omstandigheden een parasiet kan zijn. 



Nadat wij in het voorgaande de oorzaak van het 

 « vallen » en van den « kanker » hebben leeren kennen, zal 

 het ons gemakkelijk vallen eenige feiten te verklaren, die 

 reeds lang door de practici werden opgemerkt. De meeste 

 koolbouwers zijn 't er over eens, dat het vallen met de plan- 

 ten meekomt van de banen ; dat de planten, die in de luwte 

 der huizen zijn ontkiemd en als lang en slank uitgegroeid 

 gewas worden overgeplant, meer van de ziekte te lijden 

 hebben dan planten, die van af hun eerste jeugd van weer 

 en wind te lijden hebben gehad en die dientengevolge kort 

 en gedrongen zijn; verder, dat uit nieuw zaad meer zieke 

 planten voortkomen dan uit oud zaad. De bedoeling van 

 nog een andere praktische ervaring, die men dikwijls hoort 

 verkondigen met de woorden : « de ziekte zit 'm in 't zaad » 

 zal aanstonds duidelijk worden na een enkel woord over de 

 rassen-selectie, die men aan den Langend ijk gewoon is uit 

 te voeren. 



Dat de ziekte zeer dikwijls reeds op de banen wordt 

 opgedaan, blijkt vooral daaruit, dat de » vallers » meestal 

 in dwarse rijen op 't veld staan, overeenkomstig met den 

 weg, dien men bij het uitplanten volgt. Men ziet het de 

 baanplanten echter niet zoo gemakkelijk aan, dat zij de 

 ziekte reeds onder de leden hebben; het incubatietijdperk is 

 daarvoor te lang. De nieuwe vallers, die er twee maanden 

 na het uitplanten nog bijkomen staan niet meer zoo duidelijk 

 in dwarse rijen; hier werkten de ziekteoorzaken eerst na de 

 yerpoting op de planten in. Het overbrengen van de ziekte 

 van de banen naar de velden moet worden toegeschreven 

 aan de aanwezigheid van eieren en larven van de koolvlieg 



