39 



waren, in Augustus of later in 't jaar weer een groene tint zien 

 krijgen door het ontstaan van jonge scheuten uit de tusschen 

 de twee naalden geplaatste knoppen. Ook de Heer E. Dingeb 

 te Lunteren schrijft mij medio October : . 



„Want inderdaad beginnen de dennen eenigszins groen te wor- 

 den; het aspect van verre, dat tijdens of kort na de vreterij was 

 als het uitzicht op een verbrand bosch, maakt nu plaats voor 

 het gezicht op een groen waas, dat over de toppen gespreid ligt. 

 Van naderbij gezien blijken de afgevreten scheuten verscheiden 

 slapende knoppen te hebben ontplooid en nieuwe naalden te 

 heb-ben verwekt. Opmerkelijk is het echter, dat daarbij van geen 

 regelmaat spake is. De naalden zijn zeer willekeurig over de 

 scheuten verspreid ; waar de keurige afgepastheid van de plaat- 

 sing der naalden in normale omstandigheden treft, stuit men nu 

 op een onregelmatigen wasdom ; ik kan het niet anders uitdruk- 

 ken dan: .,van eene groote slordigheid." Het is blijkbaar voor 

 den boom wel eene worsteling om het bestaan. Maar als geen 

 voortgezette of nieuwe beschadiging zich voordoet, geloof ik 

 dat wij onze bosschen zullen behouden." 



Het ontstaan van ,, scheedescheuten" in den nazomer en 't na- 

 jaar bewijst, dat — hoewel de naalden aan die boomen totaal 

 waren afgevreten, — althans niet alle tusschen de naalden gezeten 

 knoppen door de rupsen mede waren uitgevreten. Het weer 

 groen worden van de in den voorzomer kaalgevreten bosschen 

 bewijst dus, dat de rupsen althans op verre na niet al de „scheede- 

 knoppen" uitvreten. 



Overigens is het wel zeker, dat de gestreepte dennenrupsen 

 dikwijls wèl de scheedeknoppen vernielen of althans de latere uit- 

 groeiing daarvan onmogelijk maken, al geschiedt dit niet altijd 

 op de wijze als Wttewaall aangeeft. 



Het is bekend, dat zij soms de naalden reeds afvreten, wan- 

 neer deze pas aan de zich ontwikkelende meischeuten te voor- 

 schijn beginnen te komen ^). Dat dan die nog zoo kleine naalden 

 geheel tot aan de basis toe worden opgegeten en dat dan tevens 

 allicht de aan die basis geplaatste kleine knop wordt vernield 

 of beschadigd, ligt voor de hand. 



Ratzeburg -) schrijft, dat de jonge rupsen zich in de mei- 

 scheuten inboren, waardoor deze reeds spoedig gaan sterven, 

 tengevolge waarvan de in de twijgen beschikbare voedende stof- 

 fen, die anders voor de verdere ontwikkeling der scheut zouden 

 hebben gediend, nu bewerken dat de zich tusschen de naalden 

 van de vóórjarige twijgen bevindende knoppen gaan zwellen en 



1) JuDEicH und Nttsche, t.a.p. bl. 932. 



2) Ratzeburg, ..Die Waldverderber und ihre Feinde" 6e druk, bl. 1 50 . 



