44 



de en geheel kaalgevreten dennenbosschen gewaarschuwd, en 

 in November is door de op bl. 34 genoemde commissie nogmaals 

 erop gewezen, dat men vooral niet te vroeg tot het vellen van 

 beschadigde bosschon moet overgaan, te meer, omdat onder- 

 scheiden dennenbosschen, die midden in den zomer geheel kaal 

 stonden, toen weer eenigszins groen bleken te zijn geworden. 

 (Vgl. bl. 39 van dit artikel.) 



Het is bekend, dat naaldboomen in 't algemeen veel meer 

 lijden, wanneer zij worden kaalgevreten, dan loofboomen. En 

 geen wonder. Bij een loof boom, die in 't voorjaar geheel kaal- 

 gevreten is, loopen zeer spoedig weer knoppen tot bebladerde 

 twijgen uit, zoodat bijv. een in 't voorjaar of den voorzomer kaal- 

 gevreten eiken- of beukenbosch reeds in 't midden van den 

 zomer weer een groen bladerendak vertoont, al is dit dan ook 

 niet zoo dicht als in normale jaren 't geval is. Bij een naaldboom 

 blijven de naalden meerdere jaren zitten; bijv. bij eengroven 

 den drie jaren. Wordt dus een grove den totaal kaalgevreten, 

 dan zal deze — wanneer hij in leven blijft en slechts op normale 

 wijze naalden vormt — eerst drie jaar na den kaalvraat weer het 

 normale aantal naalden bezitten. De assimilatie en daarmee de 

 groei van den kaalgevreten denneboom zou derhalve pas drie 

 jaar na den kaalvraat weer normaal kunnen zijn. Een loof boom, 

 die in 't zelfde jaar, waarin hij werd kaalgevreten. weer bebladerd 

 wordt, vertoont alleen in het jaar van de vreterij in meerdere of 

 mindere mate eene vermindering in den lengte- en diktegroei. 



Lijden dus in 't algemeen de naaldboomen van kaalvraat, 

 veel meer dan de loofboomen, — niet alle naaldboomen ver- 

 houden zich in dezen gelijk. Een bosch van fijnsparren, dat 

 kaalgevreten is, is stellig ten doode opgeschreven; en zelfs een 

 fijnspar, die ook maar de grootste helft of % gedeelte van hare 

 naalden heeft verloren, heeft reeds een zeer zwaren dobber. JEen 

 bosch van grove dennen, dat geheel of bijkans geheel is kaal- 

 gevreten, kan onder gunstige omstandigheden gespaard blijven; 

 althans wanneer de insektenplaag het volgende jaar uitblijft. 

 De voornaamste reden van dit verschil tusschen fijnspar en 

 groven den is deze : dat de eerste in 't zelfde jaar in 't geheel geen 

 nieuwe naalden kan produceeren, terwijl de tweede dat wel kan 

 doen, zij het dan ook langs abnormalen weg. 



De naalden van de fijnspar staan, zooals bekend is, ieder afzon- 

 derlijk op de scheuten en twijgen ingeplant; die van den groven 

 den staan twee aan twee op een takje, dat door een dun vliesje 

 (de scheede) omsloten is, en op welks uiteinde een zeer klein 

 knopje staat, dat in normale omstandigheden zich niet verder 

 ontwikkelt, of zooals men dat uitdrukt, „slapend" blijft. Wan- 



