45 



neer echter de eindknop eener scheut en de krans van knoppen, 

 die vlak daaronder staat, vernietigd of benadeeld wordt, zoodat 

 in 't volgende jaar van eene normale verlenging en vertakking 

 van de scheut geen sprake kan zijn, dan kunnen de onder nor- 

 male omstandigheden slapend blijvende, tusschen de twee naal- 

 den geplaatste knoppen gaan uitgroeien tot van naalden voor- 

 ziene twijgen. („Scheedescheuten"; zie bl. 38). 



Aangezien aan een scheut een groot aantal naaldenparen ge- 

 zeten zijn, kan aan een enkel scheutje een zeer groot aantal 

 „scheedescheuten" ontstaan, die natuurlijk te zamen een groot 

 aantal naalden dragen. Zoodanige scheuten zitten elkaar 

 vaak in den weg en benemen elkander lucht en licht; velen 

 ervan komen dan ook slechts tot geringe ontwikkeling; vaak 

 ontwikkelen zich de naalden aan zulke scheedescheuten niet 

 normaal (zie bl. 39) ; vele van de gevormde scheedescheuten ster- 

 ven later af, maar andere blijven in leven en kunnen zich tot ge- 

 wone takken ontwikkelen. In elk geval zorgen zij ervoor, dat er 

 spoedig weer van naalden voorziene scheuten zijn, die maken dat 

 de assimilatie niet geheel stilstaat. Bij fijnsparren kunnen zich 

 geen „scheedescheuten" vormen. Een kaalgevreten sparreboom 

 krijgt derhalve in het jaar van den kaalvraat geen nieuwe naal- 

 den ; bij een groven den kan dat wel gebeuren. Of dit geschiedt of 

 niet, hangt veel af van de wateropname van den boom. Volgt op 

 een kaalvreterij een droge zomer, dan blijft bij den groven den de 

 vorming van „scheedescheuten" gewoonlijk achterwege; maar in 

 natte zomers geschiedt deze vorming soms op vrij groote schaal. 

 En doordat de grove den in tegenstelling van de fijnspar diep 

 wortelt, kan de eerste zelfs ook in niet bepaald natte zomers 

 soms nog water genoeg opnemen om „scheedescheuten" en dus 

 nieuwe naalden te vormen. 



Soms zwellen de slapende knoppen spoedig na den kaalvraat 

 op en ontwikkelen zij zich nog in het zelfde jaar tot nieuwe 

 scheuten; in andere jaren geschiedt dit eerst in 't jaar, volgende 

 op de kaalvreterij. 



Het spreekt van zelf, dat wanneer bij een groven den de jonge 

 scheuten geheel of bijkans geheel worden kaalgevreten, de eind- 

 knop en de daaronder geplaatste krans van knoppen daarvan 

 de gevolgen ondervinden. Deze ontwikkelen zich dan minder 

 goed dan in normale omstandigheden, en kunnen zelfs doodgaan. 

 Dan kunnen aan de scheuten „scheedescheuten" tot ontwik- 

 keling komen ; tenzij ook de tusschen een naaldenpaar zittende 

 rustende knoppen zijn uitgevreten of de scheutendoor de vre- 

 terij zoodanig zijn beschadigd, dat zij slap worden en soms 

 later verschrompelen. 



k 



