56 



Aangaande de dennenrupsenplaag in Utrecht deed Mr. H. 

 Verloren i) hoogst belangrijke waarnemingen, terwijl hij ook 

 een overzicht gaf van de door hem uit de rupsen gekweekte 

 parasieten. 



Naar aanleiding van de in de jaren 1844 en 1845 gedane waar- 

 nemingen, zij het mij vergund het volgende mee te deelen. 



Ofschoon van eene eigenlijke plaag niet eerder dan in 1844 

 kon worden gesproken, zoo bleken toch reeds in 1843 de ge- 

 streepte dennenrupsen op verschillende plaatsen in meer dan 

 normaal aantal aanwezig te zijn; terwijl men op vele andere 

 jjlaatsen, waar in dat jaar de meer dan normale vermeerdering 

 der rupsen niet was waargenomen, toch reeds vroeg in 1844 vele 

 pophuiden van den dennenuil en cocons of poppen van parasieten 

 (sluipwespen en parasietvliegen) van dit insekt in het strooisel 

 aantrof : een bewijs dat toch feitelijk reeds in 1843 de gestreepte 

 dennenrups daar in meer dan normaal getal was voorgekomen. 

 In sommige bosschen vertoonde zich eene meer dan normale 

 vermeerdering der rupsen eerst in 1844, terwijl eene eigenlijke 

 plaag (ernstige vreterij of kaalvraat) pas in 1845 optrad. Zoo 

 kon meer dan gewone vermeerdering reeds in 1843 te Zeist 

 en de Vuursche worden geconstateerd, terwijl in 1844 daar vele 

 bosschen ernstig werden aangetast of zelfs geheel kaal werden 

 gevreten. Te Driebergen vertoonde zich eerst in 1844 eene 

 meer dan gewone vermeerdering van de dennenrupsen, waar- 

 op pas in 1845 eene ware plaag met kaalvraat optrad. Ook 

 in Gelderland kwam in sommige bosschen ernstige vreterij reeds 

 in 1844 voor, in andere bosschen eerst in 1845. In 1846 had de 

 plaag zoowel in Gelderland als in Utrecht overal geheel opgehou- 

 den. 



Omtrent de uitbreiding der plaag in 1844 en 45 vind ik voor 

 Utrecht vermeld, dat in deze provincie ernstige vreterij en 

 belangrijke beschadiging alleen werd waargenomen in bos- 

 schen bij de Vuursche, Soest, Zeist en Driebergen. Wat Gelder- 

 land betreft, zijn uitvoerige inlichtingen omtrent de uitbreiding 

 der plaag in de verschillende gemeenten door de gemeentebestu- 

 ren verstrekt aan eene corporatie, gevormd uit de toen bestaande 



1) Mr. H. Verloren, „Bijdragen over de schadelijke rupsen der 

 dennenbosschen, in het bijzonder over de Noctua piniperda", in „Be. 

 rigten en Mededeelingen van het Genootschap van Landbouw en 

 Kruidkunde te Utrecht", 1845, 3e afl. bl. 2. 



]\Ir. H. Verloren, „Waarnemingen over de buitengewone ver- 

 menig\^uldiging van Noctua piniperda en Hylesinus piniperda", in 

 .,Algemeene Konst- en Letterbode" 1846, Ie deel, bl. 205 — 207 en 

 bl. 233—238; idem 1847, Ie deel bl. 130—137. 



