59 



Opvallend is het groote j)iocent Hektaren van de aange- 

 taste dennenbosschen, dat als vernield wordt opgegeven: 985 Hek- 

 taren vernield op de 2269 Hektaren aangetast, dat is bijna 40 

 procent ! Ik meen te moeten veronderstellen, dat een groot 

 aantal van de Hektaren, die in den boven afgedrukten staat 

 als „vernield" zijn aangegeven, niet werkelijk vernield waren, 

 maar gekapt zijn, daar men meende, dat zij zoodanig waren 

 kaalgevreten, dat zij zouden doodgaan. Nadat toch de com- 

 missie erop heeft gewezen dat .,de invloed op de boomen der 

 vernieling van de naalden bij alle verwoestingen, welke in het 

 voorjaar plaats hebben, aller verderfelijkst is", en dat de invloed 

 van de vreterij der gestreepte dennenrups nog in 't bijzonder 

 heel gevaarlijk is, „omdat deze soort het eerst op het jonge 

 meischot aanvalt en daardoor de knopont wikkeling van het 

 volgende jaar benadeelt, ja zelfs geheel kan beletten", gaat zij 

 aldus voort : „Hoe ouder de boomen zijn, des te nadeeliger is ge- 

 meenlijk de uitwerking, zoodat bij diegene, welke binnen weinige 

 jaren geveld moeten worden, zelfs wanneer er nog eeriige hoop op 

 behoud bestaat, het te verkiezen is, hiertoe maar dadelijk over te 

 gaan. daar er gemeenlijk zes tot acht jaren verloopen eer een 

 bosch zich geheel van eene zoodanige vernieling hersteld heeft."" 



Vermeld dient nog te worden, dat èn in Utrecht voornamelijk 

 door Mr. H. Verloren èn in Gelderland vooral door Dr. A. 

 Brants, maar ook door de geheele Provinciale commissie in 

 zake de dennenbeschadiging in 1844 en 1845 vele belang- 

 rijke waarnemingen zijn geboekstaafd omtrent de leefwijze en 

 de verbreiding van de gestreepte dennenrups, omtrent den aard 

 en de intensiteit der beschadiging, omtrent middelen, die werden 

 aangewend ter bestrijding van de plaag, alsmede omtrent de 

 natuurlijke vijanden van het meergenoemde schadelijke insekt. 

 Inderdaad zal ieder het eens moeten zijn met wat Dr. .f. Wtte- 

 WAALL ^) schrijft: „Na hetgeen wij meedeelden, zal de lezer 

 ons gaarne toestemmen, dat de verwoesting der dennenrupsen 

 in 1844 en 1845 uit een wetenschappelijk oogpunt niet onge- 

 merkt is voorbijgegaan, en dat de Heeren Dr. A. Brants en Mr. 

 H. Verloren zich uitmuntend van hunne taak gekweten heb- 

 ben." Ook zal ieder moeten toestemmen, dat er in die iaren 

 een prachtige samenwerking bestond tusschen de commissie 

 van Landbouw in Gelderland en de eigenaren van bosschen 

 en de gemeentebesturen eenerzij ds en de wetenschappelijke 

 entpmologen andererzijds. Wat er in 1844 en 1845 op dat gebied 



1) Dr. J. Wttewaall, „Volksleesboek over schadelijke en nuttige 

 Insekten'" (1864). bl. 128 



