60 



is gedaan, in een tijd, toen er nog geen Staatsboschbeheer. geene 

 Nederlandsche Heidemaatschappij, geen Instituut voor phyto- 

 pathologie en geen phytopathologische dienst in ons land beston- 

 den, moet ons inderdaad eerbied en bewondering afdwingen. — 



Tusschen 1845 en thans is er in Nederland geen uitgebreide 

 beschadiging door de gestreepte dennenrups weer geweest; wèl 

 zijn af en toe plaatselijke vermeerderingen van geringere be- 

 teekenis u\ Gelderland en Utrecht voorgekomen. Zoo in 18H9 

 onder Otterloo en Ede, waar de vreterij van de gestreepte 

 dennenrups toen ook, evenals nu, gepaard ging met eene ver- 

 meerdering van nonrupsen boven het normale geta.1. De Heer 

 TuTEiN NoLTHEXius en ik hebben de aandacht op de hiei" ver- 

 melde vreterij gevestigd, en toen ook reeds gewaarschuwd tegen 

 het dadelijk vellen van dennenboomen, wanneer die kaalgevreten 

 of zelfs maar eenigszins belangrijk aangevreten zijn ^). 



In 1901 ^) kwam eene meer dan normale vermeerdering voor 

 onder Arnhem, Bennekom en Epe, en ook in 1902 ^) vertoonde 

 zich de vreterij in verschillende deelen van Gelderland en ook 

 van Overijsel. 



Volgens eene mededeeling van Dr. J. Th. Oudemans waren 

 de gestreepte dennenrupsen ook in de buurt van Zeist zeer 

 talrijk in het jaar 1902. Volgens den Heer W. H. de Beaufort, 

 is er vermoedelijk ook in 1901 en 1902, onder Zeist eene vreterij 

 van de gestreepte dennenrups geweest, tengevolge van welke 

 50 Hektaren dennenbosch sterk moesten worden gedund, zoo- 

 dat de bosschen nu nog te ijl staan en nooit een goed bestand 

 zullen vormen, wat waarschijnlijk deels ook aan den slechten 

 bodem te wijten is. 



( Wordt vervolgd.) 



J. RiTZEMA Bos. 



1) G. E. H. TuTEiN NoLTHENiüs en J. Ritzema Bos, ,,Over de be- 

 schadigingen door rupsen te weeg gebracht in eenige bosschen van 

 grove dennen, gelegen tusschen Otterloo en Ede"; in „Tijdschrift der 

 Nederl. Heidemaatschappij "^ Ie Jaargang, bl. 122 — 125. 



2) J. Ritzema Bos, „Verslag over inlichtingen, in 1901 gegeven 

 van wege het phvtopathologisch Laboratorium Willie Conimelin 

 Scholten", in „Landbouwkundig Tijdschrift", 1902, bl, 200. 



3) J. Ritzema Bos, „Verslag over inlichtingen, in 1902 gegeven van 

 wege het phytopathologisch Laboratorium WiUie Commelin Scholten", 

 in ,, Landbouwkundig Tijdschrift", 1903 bl. 73. 



