73 



poppen door de hitte gedood worden, h. doordat de groei van 

 verschillende zwammen erdoor wordt in de hand gewerkt, waar- 

 van sommige de poppen aantasten en dooden. 



2. Gebrek aan voedsel. 



De rupsen hebben, ook als zij reeds vrij groot zijn, veel voedsel 

 noodig. Nu ligt het in den aard der zaak, dat in een dennen- 

 bosch, waar een rupsenplaag heerscht, vele boomen geheel kaal 

 worden gevreten, en de daarin levende rupsen dus gebrek aan 

 voedsel krijgen. De Heer J. F. Vogel, Hof jager op het 

 Loo 1) schrijft daarover: „Eigenaardig is het wel, dat in de 

 totaal naaldlooze bosschen nog zooveel rupsen voorkomen. 

 Het is hier een aanhoudend heen en weer klimmen in de ver- 

 schillende stammen. De rupsen vinden daarin geen voed- 

 sel meer en zijn meest alle uitgeput, wat goed aan de dieren 

 te merken is. In de nog niet kaalgevreten bestanden zijn zij 

 veel beweeglijker." Op PI. IV, fig. 7 is eene photo van den 

 Heer Vogel weergegeven, genomen naar rupsen, die langs den 

 stam kruipen, om voedsel te zoeken. Aan hare houding is reeds 

 te merken, dat zij traag zijn; ook zien zij er bij lange na niet 

 zoo welgedaan uit als de vretende rups, afgebeeld op PI. IV, 

 fig. 6. — Het spreekt wel van zelf, dat de rupsen hoe langer 

 zij moeten rondtrekken om voedsel te zoeken, steeds meer 

 uitgeput raken ; ten slotte kunnen zij zich niet meer bewegen 

 en moeten bij gebrek aan voedsel sterven. Dit komt echter 

 niet alleen in de geheel kaalgevreten bestanden voor, maar 

 moet ook wel plaatsgrijpen in zulke bestanden, waar slechts 

 een aantal naast elkaar staande boomen geheel zijn kaalge- 

 vreten, dus bij een nog zeer sterk gelocaliseerd optreden van 

 eene plaag. 



3. Invloed van de natuurlijke vijanden. 



De volwassen uilen worden zeer veel door vleermuizen en ook 

 door allerlei insektenetende vogels gegeten, vooral door blauw- 

 spechten, vinken, zwarte meezen, kuif meezen, lijsters, roodborst- 

 jes en waarschijnlijk door meer soorten .van insektenetende 

 vogels; toch zal de beteekenis der vogels als uilenverdelgers 

 zeker niet zoo heel groot zijn, daar er van de eigenlijke zangers 

 niet vele geregeld in de dennenbosschen voorkomen. 



1) J. F. Vogel, „Grove dennenbeschadiging door den dennenuil" 

 in „Tijdschrift der Ned. Heidemaatschappij", 35 Jaargang bl. 345. 



