76 



zijn verschillende roofdieren, zooals vossen, dassen, hermelijnen 

 en wezels. Ook de boschmuis ^) {Mus sylvaticus) haalt vele pop- 

 pen uit het mos en strooisel weg. In de bosschen van Graaf 

 Bentinck te Amerongen, welke op 29 Jan. j.1. door den 

 Heer Van Lonkhuijzen en mij werden bezocht, vonden wij in 

 de meeste bevreten bosschen, meestal nabij den voet der stam- 

 men, in den grond vele gangen, nauwer dan mollegangen, welke 

 wij voor muizengangen meenden te moeten houden; waarschijn- 

 lijk waren het de gangen van Mus sylvaticus. Waar de gangen 

 talrijk waren, werden zoo goed als geene poppen onder 't strooi- 

 sel of in den grond gevonden. — Vermoedelijk doen ook de egels 

 veel nut als verdelgers van de schadelijke rupsen en poppen. 

 De Heer W. H. de Beaufort schrijft mij: „Mijn jachthond, 

 die de gewoonte heeft mij alles te apporteeren wat hij tegen- 

 komt, heeft mij op avondwandelingen in de rupsenbosschen 

 (Augustus en September 1919) opvallend veel egels geappor- 

 teerd, die ik natuurlijk steeds weer losliet. In die zelfde bosschen 

 trof ik gewroet aan, dat mij aan varkensgewroet in miniatuur 

 deed denken en dat vermoedelijk van egels was." 



Natuurlijk moet bij de verdelging van de poppen der ge- 

 streepte dennenrupsen door zoogclieren en vogels niet worden 

 vergeten het feit, dat zij eveneens poppen van sluipwespen en 

 parasietvliegen verorberen. 



Onder de roofinsekten, die op de rupsen en poppen van den 

 dennenuil azen, vermeld ik de verschillende soorten van loop- 

 kevers en hunne larven; en stelUg zullen ook sommige soorten 

 van kortschildkevers ze wel eens eten. — Over de sluipwespen en 

 parasietvliegen handel ik later. Deze komen eerst tot sterke 

 vermeerdering, als de plaag reeds is ingetreden. Wel wil ik hier 

 nog even melding maken van den bekenden rupsendooder 

 {Ammophila sabulosa), die men zeer dikwijls met gestreepte 

 dennenrupsen ziet sleepen, welken zij door hunnen steek het ver- 

 mogen om zich willekeurig te bewegen, onmogelijk maken, en die 

 zij in den grond begraven, waarna zij er een 'ei in leggen, uit het- 

 welk eene larve te voorschijn komt, die de rups opteert. — Vele 

 der hierboven vermelde diersoorten zijn geregeld in de bosschen 

 aanwezig en zijn dus altijd door bezig om de vermeerdering van 

 den dennenuil binnen zekere grenzen te houden, terwijl bijv. 

 spreeuwen en roeken, die niet geregeld in de dennenbosschen 

 voorkomen, daar "vooral heentrekken, als zij er veel voedsel van 

 hunne gading vinden, dus bijv. wanneer er eene dennenrupsen- 

 plaag heerscht. — 



1) J. RiTZEMA Bos, „De boschmuis", in ,, Tijdschrift over Planten- 

 ziekten" XII (1911), bl. 75 



