82 



vermeerdering van deze rupsen, echter vaak zonder dat de vreterij 

 zoo erg wordt, dat van een eigenlijke plaag sprake kan zijn. 



Wanneer nu eenmaal een plaag is ingetreden, hoe komt het 

 dan, dat zij na twee of drie jaren weer van zelf tot staan komt? 



Dit kan in de weersomstandigheden liggen, maar het komt 

 gewoonlijk door de werkzaamheid van de natuurlijke vijanden 

 der gestreepte dennenrups, en wel in 't bijzonder door die van de 

 insekten, welke in deze rupsen parasiteeren: dat zijn sluipwespen 

 en parasietvliegen. 



De dieren, welke de schadelijke insekten rupsen opeten 

 (wilde varkens, vossen, dassen, wezels en hermelijnen, egels, 

 boschmuizen, verschillende insektenetende vogels, loopkevers 

 enz.), spelen wel eene rol bij de voorkoming van de i)laag, omdat 

 zij altijd een zeker procent, soms een belangrijk procent, van 

 de rupsen, poppen en uilen verdelgen; maar hun getal is in 

 't algemeen veel te gering, om het getal der rupsen zoodanig te 

 dunnen, dat de plaag er door zou ophouden, wanneer de dennen- 

 rupsen eenmaal bij millioenen in de bosschen aanwezig zijn. 

 Alleen die vogels, welke in zoo'n tijd in zwermen van duizen- 

 den de bosschen bezoeken, kunnen er iets toe bijdragen, de 

 plaag te doen eindigen. Spreeuwen en roeken zijn de eenige 

 vogels, die daartoe kunnen meewerken, maar ook hunne werking 

 in dezen, hoe zeer ook van beteekenis, is toch nog gewoonlijk 

 slechts een plaatselijke. 



Van oneindig meer beteekenis zijn die insekten, welke hunne 

 eieren aan of in de rup*sen leggen en welker larven in deze para- 

 siteeren en ze dooden. Dat zijn de sluipwespen en parasietvliegen. 

 Deze spelen de groote rol bij het doen ophouden eener plaag. 

 Zij hebben in 't algemeen een sterk voortplantingsvermogen, 

 maar kunnen eerst dan hare eieren onder dak brengen, wan- 

 neer de insektensoort, waarin hare larven leven, tot sterke ver- 

 meerdering is gekomen. Zoo lang dit het geval niet is, kunnen de 

 parasieten op verre na niet al hunne eieren onder dak brengen, 

 en komen zij niet dan in gering aantal voor. Het zou mij te 

 ver voeren, wanneer ik de rol, die sluipwespen en parasiet- 

 vKegen bij het beëindigen van eene insektenplaag spelen, hier 

 uitvoerig wilde bespreken. Ik kan volstaan, met te verwijzen 

 naar een drietal artikelen, die reeds vroeger in het ,, Tijd- 

 schrift over Plantenziekten" eene plaats vonden i). Slechts wil 



1) Men zie hiervoor: Ritzema Bos, „De natuurlijke vijanden der 

 schadelijke dieren", in „Tijdschr. over Plantenziekten'", 1904. bl. 73. 



QuANJER, „Over nuttige insecten en over de zoogenaamde Ame- 

 rikaansche methode ter bestrijding van insectenplagen', in „Tijdschr. 

 o. Plantenziekten", 1909, bl. 28. 



