88 



waar deze op de huid der rups worden vastgehecht, zullen er 

 bij de vervelling van deze dikwijls eieren of larven met de huid 

 worden afgestroopt. Wanneer meer eieren of larven op of in 

 een enkele rups worden gelegd, sterven de meeste der parasiet- 

 vlieglarven wegens gebrek aan voedsel of aan ruimte. 



Toch moet de werking der parasietvliegen, die zich in 't 

 algemeen buitengewoon sterk vermeerderen, bij een rupsen- 

 plaag zeer groot zijn. In 1845 werd dan ook de gestreepte 

 dennenrupsenplaag m de meeste geteisterde streken van Gelder- 

 land en van Utrecht hoofdzakelijk door eene parasietvlieg tot 

 staan gebracht, en wel door Tachina (Nemoraea) glabrata. ,, Juist 

 het omgekeerde werd in Duitschland waargenomen, waar die 

 rupsen door sluipwespen werden tot staan gebracht en voor een 

 tijd plaatselijk uitgeroeid." ^) Ook bij de huidige dennenrupsen- 

 plaag zullen de parasietvliegen zonder twijfel eene hoogst belang- 

 rijke rol spelen ; want het aantal harde donkerbruine vliegen- 

 popjes („tonnetjes"), dat men in verschillende bosschen op de 

 hooge Veluwe, bij Lunteren, in de buurt van Maarsbergen en 

 bij Zeist onder het strooisel aantreft, is énorm groot. Tot welke 

 soort of soorten zij behooren, moet nog later blijken, wanneer 

 de vliegen uitkomen. 



Het zij mij vergund, hier nog te wijzen op wat Escherich ^) 

 omtrent de werkzaamheid van parasitische insekten (in 't bijzon- 

 der van die der parasietvliegen) ten opzichte van de dennen- 

 rupsenplagen meedeelt. Hij schrijft, dat eene plaag van de ge- 

 streepte dennenrups korter duurt dan eene plaag van den den- 

 nenspinner of de non. Zij duurt nooit langer dan 2 a 3 jaren, 

 terwijl dikwijls een spinnerplaag 3 — 5 jaren duurt, en een non- 

 vhnderplaag soms 5—7 jaren oi zelfs nog langer. Escherich 

 wijst er op, dat dadelijk bij het begin van eene meer dan normale 

 vermeerdering van de gestreepte dennenrups een heel leger van 

 vijanden optreedt. Hij heeft bij gelegenheid van eene vermeer- 

 dering van dit insekt in de buurt van Dresden reeds in het eerste 

 jaar, waarin deze vermeerdering de aandacht der houtvesters 

 en boschwachters trok, vastgesteld, hoeveel uilen en hoeveel 

 parasieten uit 100 rupsen te voorschijn kwamen, en kwam 'tot 



1) Wttewaall, ..Volksleesboek over schadelijke en nuttige in- 

 sekten" (1864), bl. 128. — Zie verder A. C. Brants, „Over de plaatsing 

 der vliegmaden in het ligchaam der rupsen"^ in „Berigten en Mede- 

 deelingen van het Koninklijk Nederlandsch Instituut", 1846, bl. 74, 

 en Mr. H. Verloren in „Handelingen der Nederlandsche entomologi- 

 sche Vereeniging", Ie deel, Ie stuk (1854), bl. 23. 



2) Escherich, „Die Forstinsekten Mitteleuropas", Band I. bl. 242 

 en 243. 



