90 



mij werden waargenomen, n.1. Empusa aulicae Reich., en 

 Botrytis Bassiana Bals. 



Eerstgenoemde soort kan van groote beteekenis zijn bij het aan- 

 wezig zijn van een dennenrupsenplaag; deze beteekenis is door 

 VoN TuBEUF in het licht gesteld ^). De sporen van Empusa auli- 

 cae, die door den wind of op andere wijze op het lichaam van 

 eene dennenrups zijn terechtgekomen, en daar gelegenheid vin- 

 den om te ontkiemen, zenden haren kiemdraad een eindweegs 

 over de oppervlakte van de rups heen, tot hij eindelijk op de 

 eene of andere plaats door de huid naar binnen dringt, om 

 zich sterk te gaan vertakken binnen in het lichaam der rups. 

 Alle organen worden successievelijk door het zich steeds uit- 

 breidende mycelium opgeteerd, met uitzondering alleen van de 

 hardere chitineuse lichaamsdeelen. De zieke rupsen hechten zich 

 met de achterste twee paren pooten aan een dennennaald vast ; 

 het achterste lichaamsgedeelte blijft vlak tegen de naald aan- 

 gedrukt, het voorste gedeelte met den kop wordt eenigszins van 

 de naald omhoog gelicht. Zoo blijft de zieke rups stil zitten, 

 en als zij dood is gegaan, blijft zij precies dezelfde positie innemen. 

 Inmiddels groeien weldra uit alle deelen van het lichaam de naar 

 verhouding der lengte vrij dikke conidiëndragers te voorschijn, 

 welke aan hunnen top ronde of stomp-ovale, eencellige conidiën 

 vormen, die een zeer in 't oog vallende kern vertoonen. Deze 

 conidiën zijn eenigszins geel groenachtig gekleurd; als zij loslaten, 

 bedekken zij de rups met een geelgroen meelachtig stof, dat 

 van de rups op de omgevende naalden neervalt. Dat stof 

 bestaat uit millioenen sporen, die over groote afstanden kunnen 

 wegwaaien en voor een gedeelte op andere, tot dusver gezonde 

 rupsen terechtkomen, en deze besmetten. — De wijze, waarop de 

 sporen verbreid worden, is zeer eigenaardig: De conidiëndragers 

 nemen uit de omgevende lucht gretig water op ; daardoor zet 

 zich hun inhoud uit en wordt er een hevige druk uitgeoefend 

 op den wand van den conidiëndrager, waarvan de top open- 

 springt, waarbij een gedeelte van het protóplasma weggespoten 

 wordt, tegelijk met de conidie, die op den top van den conidiën- 

 drager vastzat. Zoo worden de conidiën zelfs eenige centimeters 

 ver weggeslingerd, en hebben zij veel kans, op eene tot dusver ge- 

 zonde rups terecht te komen, welke zij dadelijk kunnen infectee- 

 ren. De conidiën, welke niet op een insekt terechtkomen, waarin 



1) VoN TuBEUF, „Empusa aulicae Reich und die durch diesen Pilz 

 verursachte Krankheit der Kiefernenlenraupen" in „Forstlich-natur- 

 wissenschaftliche Zeitschrift", 1893. bl. 31. Vervolgen op dit artikel 

 heeft dezelfde auteur geleverd in hetzelfde tijdschrift, jaargang 1893, 

 bl. 126, 1897, bl. 474. 



