115 



gingen eerst, toen deze op waren, aan de jonge naalden. Deze rupsen 

 echter waren minstens half volwassen. Deze geven beslist de voorkeur 

 aan oude naalden. ' 



Blz. 45, regel 22 v. o. De Heer Van Lonkhuvzen schrijft mij: „Op 

 biz. 45 deelt u terecht mee, dat het al of niet herstellen der boomen 

 in Iiooge mate afhangt van de weersgesteldheid welke op de vreterij 

 volgt. Deze was in 1919 aanvankelijk gunstig, maar ik meen dat de 

 droogte en warmte in het najaar (September) veel nadeel berokkend 

 heeft. De boomen waren toen bijna kaal, zoodat de zonnestralen onge- 

 hinderd door het kronendak den grond, de stammen en de takken 

 konden bereiken. Toen zullen wel vele scheutjes slap zijn geworden." 



Blz. 58. De Heer A. A. Sprangers. houtvester bij het Staatsbosch- 

 beheer te Nijmegen, maakte melding van eene beschadiging in de 

 bosschen van Mevr. Van Hemert, welke bosschen gelegen zijn ten 

 Westen van den weg Nijmegen — Groesbeek, alwaar omstreeks 80 H. A. 

 gedeeltelijk vrij hevig werden aangetast zonder dat er van algeheele 

 kaalvraat sprake was. De gestreepte dennenrups werd daar op dennen 

 van 15 tot 50 jarigen leeftijd waargenomen; zeer jonge bosschen, gelegen 

 naast oude, werden aan de randen ook aangetast, echter nooit verder 

 dan 1 Meter in het bosch. 



Blz. 89 tot 96. Hierbij verwijs ik naar een artikel van den Heer T. A. 

 C. Schoevebs in „Tijdschrift over Plantenziekten", jaargang XXI 

 (1916), blz. 131—202). 



J. Ritzema Bos. 



BOÉKAANKONDIGING. 



De firma J. B. Wolters te Groningen zond mij een aantal boeken ter 

 recensie, waarvan sommige slechts zijdelings of zelfs in 't geheel niet 

 met de ziektenleer der planten in verband staan. Voor de bespreking 

 van deze laatstbedoelde boeken kan uitteraard niet veel ruimte worden 

 beschikbaar gesteld. 



Ik vermeld hier de volgende boeken van den Heer J. Kok. Rijks- 

 landbouwconsulent en Directeur van de Rijkslandbouwwinterschool 

 te Veendam. Het zijn allen handleidingen bij het onderwijs van land- 

 en tuinbouwwintercursussen. 



Plantkunde, achtste druk, 1920. 



Bemestingsleer, tiende druk, 1919. 



Veeteelt, tweede druk, 1919. 



Vijanden van landbouwgewassen, tweede druk, 1919. 



Deze deeltjes vormen met een aantal andere eene „Handleiding bij 

 het onderwijs aan land- en tuinbouwwintercursussen" en kosten per 

 stuk f 0.75. Dat zij aan eene bestaande behoefte voldoen en in 't alge- 

 meen geschikt zijn voor het doel, waarvoor zij werden sainengesteld, 

 blijkt uit het feit, dat zij telkens moesten worden herdrukt. Ik zal er 

 hier verder niets meer van zeggen, want „goede wijn behoeft geen krans". 



Eene uitzondering wil ik alleen maken voor het* boekje ov^er „Vijanden 

 van landbouwgewassen", daar eene eenigszins meer uitvoerige bespreking 

 van dit deeltje in het „Tijdschrift over Plantenziekten" thuis behoort, 

 wat van de andere boekjes niet kan worden gezegd. 



Achtereenvolgens bespreekt de Heer Kok : 



Ie. Schadelijke inwerking van de levenlooze natuur (te weinig licht, 

 te weinig warmte, te weinig water, te veel water, te v-eel plantenvoedsel, 

 giftige bestanddeelen in de lucht en in den bodem). 



