119 



betekenis en de verspreiding van de ziekten. Alleen door een 

 open oog te hebben voor de behoeften en eisen van de desbe- 

 treffende cultuur, is het immers mogelik, dat we in staat zullen 

 zijn iets voor enige cultuur te bereiken. Dat een zo volledig 

 mogelike kennis en een goed inzicht in deze cultuur een eerste 

 vereiste zijn voor het onderzoek en vooral voor de bestrijding 

 der ziekten, behoeft geen betoog. 



I. DE HERKENNING DER ZIEKTE. 



Het aaltjes-ziek der narcissen wordt, zoals de naam reeds 

 aangeeft, veroorzaakt door een aaltje of nematode en reeds, 

 voordat ik het onderzoek begon, had men de ziekte aan aaltjes 

 toegeschreven. Zoals door Professor Ritzema Bos op bladzijde 

 99 van de 23e Jaargang van dit tijdschrift is medegedeeld, 

 had men in het Instituut voor Phytopathologie reeds Tylenchus 

 devastatrix in de zieke bollen geconstateerd en zoals uit latere 

 publicatie's' l) bleek, beschouwde men ook in Engeland dit dier 

 als de schuld van de grote ramp in de narcissencultuur. Zowel 

 hier als daar was men echter, toen men eenmaal Tylenchus 

 in groter getal in de narcissen had gevonden, geneigd nog meer 

 hieraan toe te schrijven, dan men werkelik gerechtigd was. 



Massee had in 1913 een narcissen-ziekte beschreven, welke 

 hij noemde de Fusarium-ziekte^), waarbij hij niet spreekt over 

 het voorkomen van nematoden. Terwijl Ramsbottom, Wels- 

 FORD en Ritzema Bos het bestaan van deze ziekte feitelik 

 ontkenden, schreef ook Blackman „that the so called Fusarium- 

 disease is really due to Tylenchus devastatrix. The Fusarium 

 Massee described was no doubt secondary in nature." Al is het 

 zeer waarschijnlik, dat onder de door Massee als Fusarium- 

 ziek beschreven narcissen, aaltjes-zieke narcissen zijn geweest, 

 aan de andere kant is het ook zeker, dat men later te ver ging 

 door te veel abnormale verschijnselen aan aaltjes toe te schrijven 

 Indien dan ook Ramsbottum schreef ,J have yet to see a 

 bulb affected with a basal rot other than that due to eelworm" 

 l.c. pag. 58, dan is dit hieraan toe te schrijven, dat óf de typiese 

 kenmerken van het aaltjes-ziek niet voldoende in het oog 

 zijn gehouden, óf, dat al zijn materiaal leed aan aaltjes-ziek. 



1) E. J. Welsford. Investigation of Btilb Rot of Narcissus. The 

 Annals of Applied Biology. Vol. IV. Sept. 1917. p. 38 — ^46. 



J. K. Ramsbottom. Investigations on the Narcissus disease. The 

 Journal of the Royal Horticultural Society. Vol. XLIII. 



2) G. Massee: Adisease of narcissus bulbs. Bulletin of Miscelaneous 

 Informations. Botan Garden Kew. 1913. no. 8. p. 307 — 309. 



