126 



onmogelik precies kan uitleggen, waarop dit oordeel berust. 



Het herkennen van de ziekte wordt echter veel gemakke- 

 liker als we, wetende welke typen van zieke bollen we kunnen 

 verwachten en welke betekenis we aan deze typen moeten 

 toekennen, een partij op het veld gaan nazien. Nu hebben we 

 dus niet te doen met de kenmerken van een afzonderlike bol, 

 maar kunnen we, als de partij langer vaststaat of het vorig 

 jaar met zieke bollen er in is geplant, de kenmerken van naast 

 elkaar staande bollen combineren om zo tot een juist oordeel 

 te komen. Mochten we in het begin nog aarzelen of we een 

 bepaalde spikkel of een zekere boldoorsnede als echt aaltjes- 

 ziek konden beschouwen, doordat we nu de verhouding dezer 

 bollen — ten opzichte van elkaar — in rekening kunnen bren- 

 gen, zijn we in staat met veel meer zekerheid te oordelen. 



Als conclusie uit het voorgaande is van belang, dat we de 

 ziekte op een veld, dat oorspronkelik gezond was, zich zien 

 verspreiden vanuit de bollen, welke het vorige seizoen bij het 

 planten ziek waren, en wanneer we nu dus afzien van de gevallen, 

 waarbij de besmetting plaats heeft door middel van het o ver- 

 stuiven van besmette grond, van ziek loof vanuit een ziek veld 

 of het overbrengen door gereedschappen enz., dan zien we, dat 

 de ziekte in verreweg de meeste gevallen wordt overgebracht 

 door middel van zieke bollen, die zich in het plantmateriaal 

 bevinden. We moeten er dus in de allereerste plaats voor zorgen 

 de nieuwe aankoop vóór het planten van zieke bollen te zuiveren. 

 Een der eerste maatregelen te nemen bij de bestrijding van een 

 plantenziekte, bestaat immers in het waken tegen de uitbrei- 

 ding hiervan. Voordat ik echter de bestrijding ga behandelen, 

 wil ik eerst in het kort bespreken de herkomst der ziekte. Behalve, 

 dat deze vanuit een wetenschappelik oogpunt bezien van zeer 

 groot algemeen belang is, is het ook voor de bestrijding van de 

 ziekte van fundamenteel belang haar oorsprong te kennen. 



II. Oorsprong der ziektes. 



Vanwaar is de ziekte gekomen? De kwekers hier waren voor 

 het grootste deel er van overtuigd, dat het kwaad uit Engeland 

 kwam. Het scheen me echter beter de zaak eerst grondig te 

 onderzoeken, voordat ik het vermoeden uitsprak, dat de ziekte 

 waarschijnlik uit Engeland was ingevoerd. Behalve dat de kwe- 

 kers in Engeland even hardnekkig beweerden, dat de ziekte 

 uit Holland afkomstig was, waren er hier ook kwekers, die 

 verklaarden , dat ze nimmer direkt of indirekt zieke narcissen uit 

 Engeland hadden geïmporteerd en dat de in hun partijen ge- 



