127 



constateerde ziekte moest zijn ontstaan uit het oudziek der 

 hyacinthen. 



Guernsey stond in HoHand in een zeer slechte reuk als oor- 

 sprong van veel aaltjes-ziek, maar bij ons bezoek aan Guernsey 

 in 1919 kregen we toch de indruk, dat ook hier de kwaal niet 

 inheems was, maar evenals op de Scilly-eilanden vanuit ,,the 

 Mainland" was ingevoerd. Op de Scilly was de gehele cul- 

 tuur, voor zover we dit konden beoordelen, nog gezond en één 

 ziektegeval hierheen geïmporteerd, was terstond ontdekt en 

 zorgvuldig vernietigd. Op Guernsey was de cultuur wel erg 

 besmet, maar ook hier juist het ergst bij hen, die het meest 

 van buiten hadden ingevoerd. Dat de ziekte op Guernsey en 

 elders in Engeland veel ernstiger afmetingen aannam dan bij 

 ons, hangt ook ten zeerste samen met de cultuurwijze, welke 

 hier wordt gevolgd. Voor meer biezonderheden hieromtrent 

 verwijs ik naar het rapport van een studiereis door de Heren 

 Waknaar, Roes en Schrijver naar Engeland ondernomen 

 hetwelk hoogst waarschijnhk spoedig zal verschijnen en ook in 

 het Weekblad voor Bloembollencultuur zal worden opgenomen. 



Daar de oorsprong der ziekte, behalve van prakties belang, 

 zoals ik reeds eerder deed uitkomen, ook uit een theoreties- 

 wetenschappelik oogpunt van het allerhoogste belang is, heb ik 

 deze zaak zeer uitvoerig onderzocht, door zowe] de ervaringen 

 in de praktijk opgedaan te analj^seren, als door te trachten een 

 oplossing te vinden door middel van het experiment. 



Waar als oorzaak der ziekte werd aangewezen Tylenchus 

 devastatrix Kühn, en deze reeds zeer langen tijd in de bloem- 

 bollenstreek zeer veel schade doet als oorzaak van het ringziek 

 of oudziek van de hyacinthen, was men allerwege geneigd de 

 oorzaak hiermee in verband te brengen. 



Indien we eerst de Engelse literatuur nagaan, dan verklaart 

 Miss Welsford, dat de ziekte in 1905 vanuit Holland was 

 geïmporteerd met een partij nare. Horsfieldi. Ook indien de 

 naam van deze variëteit niet was genoemd, zou dit me reeds 

 zeer onwaarschijnlik toegeschenen hebben, nu ik de oorzaak 

 van de ziekte weet, en de snelheid van haar verspreiding heb 

 leren kennen. Waar echter E.N. Horsfieldi als overbrenger 

 wordt genoemd, ben ik er zo goed als zeker van, dat we hier 

 hebben te doen gehad met een ziekte, 'waaraan Horsfieldi 

 zeer veel lijdt. Deze ziekte heelt Horsfieldi voor een goed deel 

 uit onze cultuur doen verdw^ijnen en kan bij deze variëteit en 

 enkele andere, ook hiervoor karakteristieke variëteiten, zeer 

 ernstige afmetingen aannemen, maar heeft niets te maken met 

 het aaltjes-ziek. 



