174 



aangetaste struiken zijn dan ook in den regel klein en vroeg 

 in den zomer kaal. 



Komen aan een in den vorigen zomer goed gegroeiden struik 

 veel zieke bladeren voor, dan kan het zijn, dat de plant na het af- 

 vallen dier bladeren nog kracht genoeg heeft om weer in datzelfde 

 jaar bladeren en scheuten te maken, welke laatste klein blijven. 

 In den regel echter loopen de struiken dat jaar niet weer uit. 



Bij vochtig weer ontwikkelen zich op de afgestorven randen 

 de conidiëndragers van een Botrytis-soort. Deze conidiëndragers 

 krijgt men gemakkelijk tot ontwikkeling in een 7-tal dagen, 

 wanneer dergelijke bladeren met eenige druppels water gelegd 

 worden onder een omgekeerd melkglas. Worden de bladeren 

 vroegtijdig geel, dan is dit veelal een teeken, dat een tak geheel of 

 gedeeltelijk afsterft. Onder aan den voet zijn de bastdeelen 

 sponsachtig-week geworden, zonder bruinkleuring. 



In den winter treffen we aan de struiken, die in den zomer veel 

 gerande bladeren hebben en weinig groei vertoonen, meermalen 

 geheel of gedeeltelijk afgestorven takken aan. Op dergelijke 

 takken vinden we in de nabijheid der knoppen, op de bast der 

 oudere deelen en op de plaats waar de doode schorsdeelen 

 hebben losgelaten en omgekruld zijn, een rond of langwerpig 

 zwamkussen, waarvan de lengte 1 — 8 m.m. bedraagt. Hierop 

 vormen zich in de zomermaanden (ik vond ze reeds in Mei) een 

 groot aantal conidiëndragers, eveneens van Botrytis. 



Het behoeft geen betoog, dat de zich daaraan bevindende 

 conidiën voor de verspeiding van de schimmelplant zullen zorgen 

 en dit dan ook op groote schaal kunnen doen. 



Dat deze schimmel ook saprophytisch leeft, maakt haar des 

 te moeilijker te bestrijden. 



Zorgt men echter voor geschikte cultuurgronden en een 

 goeden bemestingstoestand, dan zal mede door het bespuiten 

 in Februari met een 6 % carbolineum-emulsie om de zwamkussens 

 te vernietigen en door in de maand Mei de bladeren 1 of 2 keer 

 te behandelen met eene i^ — 1 % Bordeauxsche pap, zeer zeker 

 de ziekte in hare verspreiding in hooge mate worden belemmerd, 

 misschien wel geheel bestreden kunnen worden. 



Of nu alle soorten even vatbaar zijn voor deze ziekte durf ik 

 niet beweren. In aanplantingen met verschillende soorten heb 

 ik kunnen opmerken, dat de Duitsche zure (Hollandsche dikkop) 

 meer aangetaste bladeren droeg, dan de vlak er naast staande 

 Hollandsche geel steel. Op andere plaatsen ziet men echter ook 

 de laatstgenoemde sterk aangetast. Ook de Fay's profilic blijft 

 er niet vrij van. 



Het spreekt van zelf, dat het wegnemen van die doode takken 



