195 



Dank ook aan al die collega's, wier steun ik bij niijn werk herhaaldelijk 

 mocht genieten. 



Mijn vriend en oud-leerling Van Lonkhuyzen bedank ik ten zeerste 

 voor de groote moeite, die hij zich heeft gegeven om alles in dit 

 voor de i^lechtigheid welwillend afgestane gebouw voor deze gelegen- 

 heid in gereedheid te brengen. 



En Gij allen. Mijne Heeren, die zoo vriendelijk waart, zeer waar- 

 deerende woorden tot mij of tot ons te richten, — hartelijk dank voor 

 wat Gij gesproken hebt. 



Ik kan U niet allen afzonderlijk beantwoorden. Gij hebt in wel- 

 willende overdrijving mijne verdiensten zeer vergroot. Een niet gering 

 gedeelte van de liulde, mij thans gebracht, breng ik over op mijne 

 trouwe medewerkers, in 't bijzonder op hen, die een aantal jaren 

 meer speciaal onder mij werkzaam waren: mijne vrienden Schoevers, 

 Maarschalk en Dr. Van Slogteren. Maar ik denk hier niet alleen 

 aan mijne wetenschappelijke medewerkers; ook aan de ijverige adrai- 

 nistratrieve ambtenaren en aan mijne vlijtige en vriendelijke schrijf- 

 sters; ook aan de amanuenses en bedienden. Evenmin als er in de 

 groote maatschappij een schakel uit het geheel kan worden gemist, 

 evenmin kan dat in eene inrichting als die, aan welker hoofd ik 

 gestaan heb. Een bijzonder woord van dank aan den amanuensis- 

 conciërge Smit en den chef-tuinman Pieper, die mij bijkans dage- 

 lijks ter zijde stonden. 



Tot 1 Juli 1919 stond ik ook aan het hoofd van den jibytopatholo- 

 gischen dienst, die op mijn advies in 1899 is tot stand gekomen en 

 later gewijzigd. Ik heb in al dien tijd de groote toewijding van de 

 controleurs bij dien dienst ten zeerste leeren waardeeren. Hun getal 

 w^as aanvankelijk klein; zij hadden dus zeer veel werk te doen en had- 

 den met geen geringe moeilijkheden te kampen. Ik heb er steeds voor 

 gestreden, hun aantal te vergrooten en hunne positie en hun salaris 

 te verbeteren. Maar dat ging niet altijd gemakkelijk. Na de afsplitsing 

 van den phytopathologischen dienst heeft de Regeering veel grootere 

 sommen voor dezen dienst beschikbaar gesteld, en is ook de positie 

 van het technisch personeel verbeterd. De samenwerking met de 

 controleurs blijft altijd bij mij in aangename herinnering. 



Veel steun en medewerking heb ik ook ondervonden van de Direc- 

 teiu'en en het verdere personeel der R. Landbouwproef stations, van 

 den Inspecteiu" en verder personeel van het Staatsboschbeheer, van 

 den Directeur en de ambtenaren der Ned. Heidemaatschappij, en 

 niet het minst ook van de Rijks land- en tuinboviwleeraren. Aan allen 

 mijn hartelijken dank. 



Evenzeer aan den Bibliothecaris en den Administrateur der Land- 

 boviwhoogeschool. 



In mijn ambtelijk leven heb ik echter niet uitsluitend medewerking 

 en vriendschap ondervonden, maar ook verdriet: tegenwerking en 

 zelfs laster bleef mij niet gespaard. Daarom te meer doet het mij goed 

 thans aan "t einde van mijne ambtelijke werkzaamheid te mogen er- 

 varen, in welke mate vele, zeer vele personen in den lande mijne 

 werkzaaniheid en mijn persoon hebben gewaardeerd. 



Ik heb steeds getracht, de belangen van den land-, tuin- en bosch- 

 bouw, op het gebied, dat ik bearbeidde, naar mijn beste weten en naar 

 mijne krachten te bevorderen. Dat was het einddoel van naijn streven. 

 Maar gemakkelijk ging dat niet. Vele van mijne jongere collega's 

 zullen zich moeilijk kunnen voorstellen, hoe wij jaren lang te Wage- 

 ningen hebben gewerkt. Van adsistenten was geen sprake. Jaren lang 

 beschikte ik met twee collega's samen over één amanuensis. Toen 

 ik mijne aaltjesonderzoekingen begon, moest ik daarvoor een klein 

 lapje grond van een collega afbedelen; en ik heb zelf maar dien grond 

 omgespit, omdat ik in afzienbaren tijd niemand kon krijgen, die het 

 voor mij deed. De salarissen waren zoo gering, dat wij er wat bij 

 moesten verdienen, bijv. door jongelui in huis te nemen, die ook al 



