sporangiën gestorven zijn. Hoelang deze in den grond in la- 

 tenten toestand kunnen overblijven, moet nog nauwkeurig 

 worden vastgesteld; zooals reeds werd gezegd, kunnen zij het 

 zeker 10 jaar uithouden. 



Daar behalve een voldoend hooge temperatuur, water noodig 

 is om de zwermsporen uit de sporangiën te doen vrij komen, is 

 het duidelijk, dat de hevigheid van aantasting afhankelijk is 

 van den aard van den bodem en de weersgesteldheid ; hoe natter 

 beide zijn, hoe meer kans er is op sterk optreden van de ziekte. 



Behalve de besproken wintersporen, worden in zeer jonge 

 wratten ook nog gelijksoortige, echter meer dunwandige sporan- 

 giën als zomersporen gevormd; uit deze komen reeds in het weef- 

 sel zelf de zwermsporen vrij en dringen in de aangrenzende cellen 

 binnen. 



De aanwezigheid van de zwam prikkelt de cellen aanhoudend 

 tot sterker deeling, waarvan dus buitengewoon snelle groei van 

 het aangetaste orgaan het gevolg is, zonder dat dit echter tot 

 normale ontwikkeling kan komen, omdat de parasiet telkens 

 weer in de nieuw gevormde cellen binnendringt. 



Zijn eenmaal een of meerdere zwermsporen in een cel van de 

 aardappelplant aanwezig, dan vormen zij tezamen een massa 

 protoplasma, een z.g. plasmodium, dat spoedig in grootte toe- 

 neemt en de kern van de aardappelcel geheel in zich opneemt, 

 tengevolge waarvan deze te gronde gaat en verschrompelt. Het 

 plasmodium verdeelt zich ten slotte in afzonderlijke deelen, die 

 zomer- of wintersporangiën worden en wel naar gelang zij zich 

 met een dunnen of met een dikken wand omgeven. Het verdere 

 lot van deze sporangiën werd boven reeds beschreven. 



Verbreiding. De verbreiding van de zwam geschiedt door het 

 gebruik van aangetast pootgoed of wel door het op andere wijze 

 versleepen van aangetaste knollen en door overbrenging van 

 grond, afval of mest, die de sporen van de zwam bevatten. 

 Verbreiding door de lucht is, in verband met de levenswijze van 

 de zwam, buitengesloten. 



Door het eenmalig gebruik van pootgoed, dat de zwam, zij 

 het in nog zoo geringe mate, bevat, kan men dus de ziekte op een 

 perceel brengen. Het is dus zeer wel mogelijk, dat van een groot 

 perceel een zeer nauwkeurig te omschrijven deel met wratziekte 

 besmet is, indien de verbouwer op dat perceelgedeelte de ziekte 

 heeft overgebracht. De daaromheenliggende terreinen kunnen 

 zeer lang onbesmet blijven. In hoofdzaak schijnt de verbreiding op 

 een perceel te geschieden door de grondbe werking en door voort- 

 gezet gebruik van aangetast pootgoed, Zijdelingsche verbreiding 



