genoeg uit de mededeeling, dat in Engeland de wratziekte thans 

 tot de ernstigste en schadelijkste aardappelziekten behoort. 



De indirecte schade is van geheel anderen aard. Deze bestaat 

 hierin, dat vele landen maatregelen nemen, om den invoer van 

 wratziekte binnen hunne grenzen te voorkomen. Het is duidelijk 

 dat deze maatregelen het scherpst zijn tegen landen, waar de 

 ziekte reeds voorkomt. De Vereenigde Staten van Amerika 

 hebben zelfs den invoer van aardappelen uit alle landen, waar 

 wratziekte voorkomt of die zij als verdacht beschouwen, ver- 

 boden. Andere landen eischen overlegging van eene verklaring, 

 waaruit de afwezigheid van de ziekte in de in te voeren partij 

 of wel de afwezigheid in een meer of minder uitgestrekt gebied 

 rondom de plaats, waar de aardappels gegroeid zijn, blijkt. 

 Het is duidelijk, dat zulke maatregelen den uitvoerhandel en, 

 voor een exporteerend land als het onze, dus ook de cultuur 

 belemmeren. 



Het is dan ook van groote beteekenis, dat de bestrijding der 

 ziekte zoo krachtig mogelijk wordt gevoerd. Deze bestaat in 

 ons land in een verbod van verbouw van aardappelen, of wel 

 een vergunning tot den verbouw van voor wratziekte geheel 

 onvatbare soorten, op met deze ziekte besmette gronden. Wordt 

 dit verbouwverbod krachtig gehandhaafd en wordt tevens door 

 een intensieve inspectie getracht, alle besmette perceelen op te 

 sporen, dan moeten hierin voldoende waarborgen gelegen zijn, 

 den uitvoer van de wratzieke partijen te voorkomen. 



Verspreiding van de wratziekte. 1. Buiten Nederland. De aard- 

 appel wratziekte is het eerst beschreven in Hongarije in 1896. 

 Daaruit mag echter nog niet worden afgeleid, dat deze ziekte in 

 dat land ook het hevigst optreedt. Betrouwbare gegevens hierover 

 bezitten we niet. Het is echter wei waarschijnlijk, dat de ziekte 

 haar grootste uitbreiding heeft verkregen in Engeland en Schot- 

 land. Met zekerheid kent men haar in Engeland sinds 1898, 

 maar volgens betrouwbare mededeelingen zouden de typische 

 ziekteverschijnselen reeds omstreeks 1880 en zelfs nog veel 

 eerder (ongeveer 1860 zijn waargenomen); in Schotland dateeren 

 de eerste betrouwbare berichten van omstreeks 1876. Het is 

 niet uitgemaakt of de wratziekte in Engeland inheemsch is of 

 van buitenaf ingevoerd. Zeker is het echter, dat de ziekte zich 

 daar over een groote uitgestrektheid heef t verbreid, zoodat vooral 

 het Noordwestelijk deel van Engeland en het Zuidelijk deel van 

 Schotland zeer sterk besmet zijn. Het zijn daar niet alleen de 

 kleine perceelen (van particulieren en arbeiders) maar ook 

 de gewone bouwgronden, waarop de ziekte voorkomt. 



In Duitschland schijnt de wratziekte zich, vooral in de laatste 



