9 



geteeld werden; immers de arbeic^ers huren deze perceelen 

 om daarop hun wintervoorraad te verbouwen. Het is echter 

 tevens zeer waarschijnlijk, dat deze ziektegevallen geen aanlei- 

 ding zijn tot het overbrengen van de ziekte naar andere per- 

 ceelen en naar andere streken, aangezien daarop geen pootgoed 

 voor den handel is gekweekt. Slechts in zeer enkele gevallen 

 bleek pootgoed van besmette perceelen (voordat deze als zoo- 

 danig waren herkend) verkocht te zijn. 



De in de jaren 1916 — '20 waargenomen gevallen zijn dan ook 

 in zooverre slechts nieuw, dat zij niet eerder geconstateerd waren. 

 In vele gevallen is met zekerheid vastgesteld, dat de ziekte 

 reeds een aantal jaren op het perceel voorkwam. Gevallen, dat 

 de ziekte slechts enkele jaren aanwezig was, kwamen slechts 

 zelden voor. 



De oorsprong van de ziekte in ons land is niet gevonden. Op 

 de ergst aangetaste perceelen (Winschoten, Zandpad) bleek de 

 ziekte in 1915 reeds minstens 8 jaar voor te komen, maar het 

 juiste tijdstip van het eerste optreden was niet bekend. Evenmin 

 kan dit op de meeste perceelen, waar de ziekte in mindere mate 

 en dus waarschijnlijk ook sinds korter tijd voorkwam, meer 

 worden nagegaan. Slechts in enkele gevallen kon, waar het 

 nieuw in cultuur gebrachten grond betrof, de oorsprong der 

 ziekte worden vastgesteld en bleek dan, dat het pootgoed uit 

 een besmette omgeving was betrokken. Het verbod tot het 

 verbouwen van aardappelen op met wratziekte besmet ver- 

 klaarde perceelen heeft daaraan echter, zoodra een perceel 

 besmet was bevonden, onmiddellijk een einde gemaakt. 



Bestrijding. Geen enkele methode, die ter directe bestrijding 

 van de aardappel wratziekte is beproefd, is doeltreffend gebleken. 

 In vrijwel alle landen, waar de ziekte voorkomt, heeft men meer 

 of minder uitgebreide proeven genomen, om den grond te ont- 

 smetten, maar nergens is het resultaat zoo gunstig geweest, 

 dat men daarop een zekere bestrijdingsmethode heeft kunnen 

 baseeren. In Zweden gaf aanvankelijk een formalinebehandeling 

 van den grond gunstige resultaten, ma^r op den duur is dit 

 middel ook onvoldoende gebleken. In ons land zijn beproefd: 

 formaline, carbolineum, creoline, kopervitriool. Laatstgenoemd 

 middel gaf eenig, maar nog zeer onvoldoend resultaat. Hetzelfde 

 is in het buitenland wel eens het geval geweest met zwavel, maar 

 ook dit middel heeft geen blijvend gunstige uitkomsten gegeven. 

 Als het beste bewijs, dat van een grondbehandeling weinig heil 

 is te verwachten, kan dienen, dat in het land, waar de wratziekte 

 den grootsten omvang heeft verkregen en waar zij tot de meest 



