33 



men op zoodanigen grond jaren achtereen bieten, dan komen 

 deze parasieten daar tot zoo sterke vermeerdering dat er geen 

 gezonde bieten meer op groeien, — De „klavermoeheid" van 

 den grond bleek in vele gevallen veroorzaakt te worden 

 door het stengelaaltje {Tylenchun devastatrix) , in andere gevallen 

 door de zwam van den klaverkanker {Sclerotinia Trifolorium). — 



Ik wilde nu voor verschillende gewassen nagaan: Ie of inder- 

 daad de dikwijls herhaalde teelt van een bepaald gewas op zekeren 

 bodem altijd onvoldoenden groei of abnormale ontwikkeling 

 van dat gewas meebrengt, ook dan wanneer door doelmatige 

 bemesting van den grond gezorgd wordt dat er van gebrek aan 

 de eene of andere soort van plantenvoedsel geen sprake kon 

 zijn; en 2e of bij zoodanige herhaalde teelt van dat bepaalde 

 gewas ook vijanden van dat gewas zich altijd in grooten getale 

 gaan vertoonen op den akker, waar het verbouwd wordt. 



Met het oog daarop werden 14 jaar achtereen de volgende 

 gewassen telkens op hetzelfde lapje grond verbouwd: rogge, 

 haver, uien, klaver, wortelen; terwijl bovendien nog acht jaren 

 achtereen aardappelen op denzelfden akker werden geteeld. 



Het is bekend dat het stengelaaltje (Tylenchus devastatrix) 

 voornamelijk in het Rijk van Nijmegen, in Limburg en Noord- 

 Brabant de „reup" of ,, dikkop" der rogge veroorzaakt; dat het- 

 zelfde diertje op de Zuid-HoUandsche eilanden, in sommige stre- 

 ken van Noord-Holland en elders de ,,kroef" „mop" of „bol- 

 broek" der uien, en op de klaverlanden in verschillende streken 

 van ons land een vorm van ,, klavermoeheid" of „reup" in 't 

 aanzijn roept. Nu is er wel geene provincie van ons land, waar 

 het stengelaaltje niet voorkomt, levende als parasiet in een der 

 opgenoemde of in nog andere kultuurgewassen of in wilde 

 planten. En daarom verwachtte ik aanvankelijk, dat per slot 

 van rekening het stengelaaltje wel zoo ongeveer overal in ons 

 land in den grond zou voorkomen, en dus overal daar tot sterke 

 vermeerdering zou kunnen komen, waar men jaren achtereen 

 een zeker gewas (rogge, haver, uien, klaver) op denzelfden akker 

 teelt. Eene gelijksoortige vrij algemeene verspreiding vermoedde 

 ik van het zoogenaamde „bieten- of haveraaltje" {Heterodera 

 Schachtii), alsmede van sommige in den bodem levende zwam- 

 men, zooals Fnsariums, enz. 



Welke waren nu de resultaten van mijne proefnemingen? 

 Het bleek mij dat bij eene voldoende bemesting (met stalmest) 

 de winterrogge op een akker, waar 14 jaren lang zonder onder- 

 breking dit gewas werd geteeld, aan het einde der proefneming 

 niet slechter gedijde dan in het eerste jaar van die proefneming. 

 Hetzelfde resultaat kreeg ik bij de haver, uien en klaver. Het 



