34 



bleek dat het totaal uitblijven van wisselbouw bij geen dezer 

 gewassen een nadeelig resultaat opleverde, en ook dat door de 

 herhaalde teelt van genoemde gewassen op denzelfden akker 

 daar geenerlei parasieten van deze gewassen zich in overgrooten 

 getale zich gingen vertoonen; uit welk laatstvermelde feit wel 

 moet worden afgeleid dat zoodanige plantenparasieten van den 

 aanvang af in den bodem van mijn proefveldje ontbraken. 



Onjuist bleek dus te zijn mijne veronderstelling dat Tylenchus 

 devastatrix, die o.a. rogge, haver, uien en klaver aantast, en 

 Heterodera Schachtii, die o.a. in bieten en haver parasiteert, 

 steeds in geringen getale in eiken bodem aanwezig zouden zijn, 

 en daar door de vaak herhaalde of zelfs onafgebroken teelt 

 van 't zelfde gewas tot zeer sterke vermeerdering zoude komen. 

 Immers na 14-jarige teelt op denzelfden akker waren de rogge, 

 de haver, de uien noch de klaver door het stengelaaltje aange- 

 tast, en leed de haver ook niet aan de ziekte, veroorzaakt door 

 het bietenaaltje. 



Wat de uien betreft: ik teelde op een en denzelfden akker de 

 meeste jaren zaaduien, andere jaren pootuien en een enkele 

 maal sjalotten; deze gewassen groeiden elk jaar uitstekend: 

 aan 't einde van de 14 jaren volstrekt niet slechter dan aan 't 

 begin van deze periode. Wel vielen er jaren tusschen, waarin 

 de uienmade {Anthomyia antiqua) veel schade aan het gewas 

 toebracht; maar hier had ik te doen met een parasiet, die niet 

 aan den bodem gebonden is. Immers de volwassen uienmade is 

 een vlieg, die zich van het eene perceel naar het andere begeeft 

 om daar eiren te leggen. 



Aangaande de klaver deed ik de volgende ervaring op. Ik 

 liet de roode klaver (Brabantsche klaver) telkens drie jaar 

 staan. Het eerste jaar en het tweede had ik een goed gewas: 

 in het derde jaar gingen vele klaverplanten dood en werd haar 

 plaats ingenomen door grassen en andere onkruiden. Een enkele 

 maal liet ik de klaver tot in het vierde jaar staan ; maar toen was 

 het aantal klaverplanten op den akker zoo gering geworden, 

 dat zij geheel door onkruid werden verstikt ; vooral door de op 

 mijn proefveldje zooveel voorkomende Galinsoga parviflora. 



De roode klaver wordt gewoonlijk door de plantkundigen 

 een overblijvend gewas genoemd; maar de meeste klaverplanten 

 leven slechts twee jaar, sommige drie jaar en slechts enkele vier 

 jaar. Mijne ervaring in dezen is geheel in overeenstemming met 

 die, welke men in de praktijk heeft opgedaan; de landbouwer 

 laat de roode klaver niet langer dan twee jaar op het land 

 staan. 



Als ik de klaver aan het einde van het derde jaar (een enkele 



