46 



door sluip wespen wordt bewoond, die van spinneneieren op het 

 motje zijn overgegaan. In Engeland heeft men waargenomen, 

 dat de sluip wesp Meniscus setosus Fourcr., een parasiet van de 

 wilgenhoutrups (Cossus cossus L.), op het vaste land monophaag, 

 daar ook bij Sesia's leeft. Rhyssa persuasoria L.. die in Europa 

 uitsluitend hout wesplarven infecteert, tast in de V. S. van 

 Noord-Amerika ook de larven van groote. in hout levende bok- 

 torren aan. 



Op gelijke wijze kunnen parasieten van den eersten graad 

 hyperparasieten worden. In de Ichneumonen-coWectie van het 

 Instituut voor Phytopathologie bevindt zich het puparium eener 

 parasiet vlieg, waaruit vele jaren geleden een viertal exemplaren 

 van een slui])wespje uit de groep der Chalcididae. genaamd 

 M on odont omerus dentipes Boh., te voorschijn kwamen, terwijl 

 dit sluipwespje slechts als primaire parasiet van vlinderrupsen, 

 o.a. van Apoiia crataegi L., te boek staat. 



Naar aanleiding van mijne verhandeling over de parasieten 

 van de gestreepte dennenrupsi), zond de heer K. PfanküCH 

 te Bremen mij een separatum van een in 't jaar 1914 van zijne 

 hand verschenen artikel^), waarin genoemde heer mededeelt, dat 

 hij tot de ontdekking is gekomen, dat twee bekende parasieten 

 van de gestreepte dennenrups, namelijk Ichneumon nigritarius 

 Grv. en Microcryptus (Plectorcryptus) arrogans Grv.. soms ook 

 als hyperparasieten optreden en wel bij een anderen parasiet 

 van de dennenrups, genaamd Banchus femoralis Ths., welke 

 sluipwesp tijdens de jongste plaag op de Veluwe, op sommige 

 plaatsen in nog al grooten getale aanwezig was. Uit materiaal, 

 in het aangetaste gebied verzameld, werden beide soorten door 

 mij slechts uit dennenrupspoppen en wel als primaire parasieten 

 gekweekt. Beide species zijn over het geheele palaearctische 

 gebied verbreid. Ichneumon nigritarius behoort zelfs tot een der 

 allergewoonste sluipwespen en staat bekend als parasiet van 

 de rupsen van tal van vlindersoorten. 



Dat de cocons van Banchus femoralis Ths. ook door hyper- 

 parasieten worden bewoond, was reeds door den Duitse hen 

 geleerde en onderzoeker Ratzeburg opgemerkt. Hij vond name- 

 lijk in door dennenrupsen aangetaste bosschen cocons dezer 

 sluipwesp, welke in plaats van het groote, ovale vlieggat van 

 den rechtmatigen bewoner, heel kleine, als waren ze door naalde- 



1) C. A. L. Smits van Bxjrost, Ginneken. In Nederland waarge- 

 nomen parasieten van de gestreepte dennenrups (Panolis griseovarie- 

 gata Goeze.) Tijdschrift over Plantenziekten, jaarg. XXVI, aflev. 11. 



2) K. Pfankuch, Bremen. Aus der Ichneumonologie; Zwei Zuchten. 

 Deutsche Entomologische Zeitschrift 1014, pag. .535 — 538. 



