47 



en ypel(lei)iikki'n veroorzaakte, gaatjes vertooiidei), welke 

 duidden op hyperparasitisme door Proctotrupidae en Chalcididae. 

 Ook nam hij in Bouchus-cocons verscheidene malen eene groote, 

 witgekleurde hyperparasietlarve waar. Het gelukte hem echter 

 niet het volkomen insect daaruit oj) te kvveeken. Vermoedelijk 

 had laatstgenoemd hyperparasitisme op een der voornoemde 

 groote sluipwesjjen, misschien wel op beide, betrekking. 



De heer K. Pfankuch schrijft met betrekking tot zijne ont- 

 dekking o.a. : „Es war mir solches ganz neu .... Die Anzahl 

 der erwahnten Doppelschmarotzer ist im Verhaltnis zu Banchus 

 sehr gering." 



Zijne bevindingen nopens de numerieke verhouding tusschen 

 de beide hyperparasieten en hun gastheei' strooken volkomen 

 met mijne herhaaldelijk bij sterke vermeerdering van schadelijke 

 insecten, ten opzichte van de oeconomische beteekenis der 

 hyperparasieten gedane waarneming, alsook met door andere 

 onderzoekers te dezer zake opgedane ervaring en bevestigen mij 

 in mijne meening, dat hyperparasieten in den regel slechts weinig 

 of geen invloed uitoefenen op het verloop van insectenplagen. 



Wat betreft de vertegenwoordigers van het genus Phygadeuon, 

 die uit van de Veluwe afkomstig materiaal werden gekweekt, 

 waarvan echter nog geen opgave kon worden gedaan betreffende 

 het volledige aantal der gekweekte soorten, wegens het gering 

 aantal voorwerpen dat ik tot nu toe te zien kreeg, zoo zal ook 

 aangaande de leefwijze dezer parasieten nog veel moeten worden 

 opgehelderd. 



Prof. Ratzebitrg heeft indertijd een gi'oot aantal exemplaren 

 van genoemd genus , welke uit dennenrupspoppen waren ver- 

 kregen, onderzocht, maar de dieren varieerden onderling zoo 

 zeer, dat het dezen onderzoeker, die niet alleen een uitmuntend 

 bioloog, maar ook een voor zijn tijd zeer goed systematicus was, 

 niet is gelukt in den bestaanden chaos orde te brengen. Latere 

 onderzoekers schijnen bij het genus Phygadeuon ook hyper- 

 parasitisme te hebben waargenomen. Zelfs wordt eene door 

 Gravenhorst beschreven soort : Phygadeuon variabilis — de 

 naam duidt reeds op de geringe constantie der soort — als 

 parasiet genoemd van de sluipvlieg Ernestia (Panzeria) rudis 

 Fall.i), de vlieg, die op de Veluwe niet alleen tijdens de laatste 

 plaag plaatselijk talrijk is opgetreden, maar daar ook reeds 

 in de jaren 1854 — 1855 in grooten getale vertegenwoordigd 

 was. Evenwel heb ik in het tot dusverre onderzochte Phygadeuoti- 



1) Nemoraea glabrata Meig.. N. pellucida Mcig.. N- rnbico Meig. 

 worden beschouwd als synoniemen van Ernestia (Panzeria) rudis Fall- 



