54 



den zomer van 1920, waren we pas in October in de gelegenheid 

 ons ter plaatse op de hoogte te stellen van de ziekte, die plot- 

 seling in verschillende deelen van ons land was opgetreden. 



De Inspecteur, Hoofd van den Phytopathologischen Dienst, 

 de heer N. van Foeteren, bezocht Tilburg, de heer T. A. C. 

 ScHOEVERS, phytopatholoog bij dien Dienst, ging naar Venlo en 

 Zaltbommel, terwijl ikzelf Rotterdam, Schiedam, Delft, Oud- 

 Beierland en Opheusden bezocht. In deze laatste plaats be- 

 vinden zich de kweekerijen, waar in de meeste gevallen de 

 jonge iepen voor de steden gekocht worden. — Bij de bespre- 

 kingen naar aanleiding van die bezoeken, bemerkten we spoedig, 

 dat we in de verschillende plaatsen met eenzelfde verschijnsel 

 te doen hebben. Venlo zou daarop een uitzondering kunnen 

 maken, misschien ook Oud-Beierland. 



Al was ons bezoek betrekkelijk laat in het jaar, toch droegen 

 de boomen, in verband met het langdurige, mooie najaarsweer, 

 nog genoeg blad, om ons het ziektebeeld duidelijk te toonen. 

 Trouwens, het is mij later bij mijn bezoek aan Opheusden ge- 

 bleken, dat men, bij geheel bladerlooze boomen, de zieke exem- 

 plaren toch gemakkelijk herkennen kan. 



Het ziektebeeld. Bij bebladerde boomen ziet men in den top 

 een geheel verdroogde en verschrompelde massa van doode 

 bladeren en takken, midden tusschen het overige, nog levende 

 gedeelte van den boom. De takken zijn droog, gerimpeld, als 

 't ware verschroeid; de kleinere takjes zijn bovendien aan 

 het einde omgebogen. Er zijn in de meeste gevallen kleine, ver- 

 droogde knoppen voor 't volgend jaar aanwezig. 



De groene bladeren aan zieke boomen maken, in vergelijking 

 met bladeren van niet zieke exemplaren, den indruk, alsof het 

 blad wat droog en bros is ; ze zien er niet zoo frisch uit. Vaak 

 vindt men een bruin, verdroogd randje om het overigens nog 

 groene blad. 



Waar hier en daar, direct aan den stam, slapende knoppen 

 zijn uitgeloopen, en dus kleine, éénjarige takjes aanwezig zijn, 

 blijken deze bijna alle dood, terwijl het verdroogde blad er zich 

 nog aan bevindt en de top van het takje ook hier omgebogen is. 



De takken en stammen vertoonen op doorsnede in het hout 

 dicht bij de bast een ring van kleine, bruine plekjes, soms, wat 

 meer naar 't centrum toe, een tweeden of derden ring. Zie 

 plaat III, fig. 1. Een enkelen keer komt het voor, dat de geheele 

 snij vlakte van een dunneren tak als bezaaid is met zulke kleine, 

 bruine plekjes. Deze plekjes loopen door tot in den top der 

 uiterste vertakkingen. Bij dikkere takken is de verkleuring 

 meestal beperkt tot de laatste jaarringen, ter^ajl de daarbinnen 



