98 

 DE VEENMOL. 



Bij het bestudeeren der natuur laten Ave ons in den regel te 

 veel leiden door handboeken. Dit heeft zijn voordeelige zijde 

 voor examens, wanneer het ons slechts te doen is, om in een mini- 

 mum van tijd een maximum van begrijppen op te nemen. Voor 

 eeri rustige en degelijke studie moeten we ons echter op het 

 vrije onderzoek toeleggen. Hierdoor dienen we de praktische 

 wetenschap en komen daarbij soms tot de overtuiging, dat 

 we door de leer- en handboeken op enkele punten verkeerd 

 ingelicht waren. Moeten we dan alle leerboeken op natuur- 

 historisch gebied overboord gooien ? Dit zij verre ; wij moeten 

 ons voordeel doen met wat anderen vóór ons vonden, maar wij 

 moeten critisch lezen, zelf waarnemen en leeren zeer voor- 

 zichtig zijn, waar het hypothesen betreft. 



Ik was in de gelegenheid den veenmol van nabij te leeren 

 kennen en kwam daarbij tot de conclusie, dat vele leerboeken 

 en periodieken maar getrouw voortgaan met onwaarschijnlijk- 

 heden en onjuistheden te debiteeren of na te schrijven. Op 

 verzoek van den WelEd. HoogGel. Heer Prof. J. Ritzf.ma Bos 

 wil ik een en ander omtrent mijne bevindingen betreffende den 

 veenmol meedeelen, hoewel er nog veel duistere punten in de 

 leefwijze van dit interessante dier blijven bestaan. Mocht iemand 

 andere waarnemingen en ontdekkingen gedaan hebben, dan 

 zal hij wel zoo beleefd zijn deze in het belang der wetenschap 

 ook in dit tijdschrift te publiceeren. 



De veenmol komt het meest voor in of nabij veenachtige 

 gronden, waar het veen door de cultuur met andere grondsoorten 

 vermengd is. Ook in humusrijke tuinen, broeibakken, waren- 

 huizen en kassen, waar de mol verbannen is, wordt de veenmol 

 soms een ware plaag. Omdat hij evenals de mol vele onderaard- 

 sche gangen graaft, is de naam „veenmol" niet slecht gekozen. 

 Ook op kleigronden, waaronder veel „derrie'' zit, komt hij menig- 

 vuldig voor, vooral als die derrielaag ondiep zit en eenigszins 

 door de bouw voor heen gewerkt is. 



De veenmol behoort tot de orde der Rechtvleugelige insecten 

 en heeft alzoo bijtende monddeelen, twee paar vleugels en een 

 onvolkomen gedaanteverwisseling. Deze orde wordt verdeeld in 

 loopende en springende Rechtvleugeligen ; tot de laatste groep be- 

 hoort o.a. de veenmol. Alle springende Rechtvleugehgen hebben 

 flink ontwikkelde dijen aan de achterpooten, waardoor ze in 

 staat zijn sprongen te maken (sprinkhaan en krekel). De veenmol 

 wordt wel in de ondergroep der gravende Rechtvleugeligen 

 gebracht, en is in elk geval nauw verwant aan de krekels. 



