82 



schreef dat de ziekte reeds eenige jaren voorkomt; het schijnt 

 dus, dat eerst dit jaar het kwaad een zoodanigen omvang 

 heeft aangenomen, dat men er op attent is geworden. . 



In het laatst van Mei eerst zijn de ziekteverschijnselen blijk- 

 baar den inzenders in 't oog gevallen; de ziekte zal toen al 

 wel reeds eenigen tijd aan het voortwoekeren zijn geweest, 

 daar men in een welig klavergewas niet zoo gemakkelijk enkele 

 verdorde bladeren of stengels, waardoor zij blijken geeft van 

 hare aanwezigheid, ziet. Een der inzenders had reeds in de laatste 

 week van Mei bemerkt, dat de klaver in groei was achteruit- 

 gegaan; deze inzender, de heer H. D.J. Uniken te Oude Schans, 

 schreef dat aanvankelijk toe aan een hagelbui, die op 23 Mei 

 was gevallen. Eerst toen de andere gewassen zich van de 

 gevolgen van die bui herstelden, maar de klaver daarentegen 

 meer en meer dorre bladeren en stengels begon te vertoonen, 

 dacht hij aan andere oorzaken. Oppervlakkig gezien, staat een 

 aangetast perceel klaver soms nog vrij goed, alleen ziet men 

 hier en daar een dood blad. Bij nauwkeurige beschouwing 

 van nabij blijkt dan echter, dat aan verschillende stengels bijna 

 geen levend blad meer aanwezig is, terwijl vele andere geheel 

 zijn afgestorven. 



Aan de dunne bladstelen van de doode bladeren ziet men 

 met 't bloote oog niet veel anders, dan dat zij bruin en ver- 

 schrompeld zijn. Op de dikkere stengels echter, die grootendeels 

 nog groen zijn, ziet men langgestrekte zwarte vlekken, die slechts 

 eenige millimeters breed zijn, doch eenige centimeters lang. 

 Spoedig zinken deze vlekken in het midden in, welke inzinking 

 al dieper en dieper wordt, zoodat op de vlek scheurtjes in de 

 lengterichting van den stengel ontstaan. Dat ingezonken midden- 

 gedeelte van de vlek is dan niet meer zwart, doch lichtbruin. 

 Wanneer zulk een vlek op een vrij dikken stengel voorkomt, 

 houdt deze stengel het gewoonlijk uit, totdat ook het merg 

 aangetast is. Zijn er meer vlekken op een stengel, zooals meestal 



