83 



het geval is, dan sterit hij natuurlijk spoediger af. De dunne 

 bladsteeltjes schijnen al heel gauw dood te gaan, zij kunnen 

 uitteraard minder weerstand bieden en zijn vrij spoedig geheel 

 door de draden van de zwam, die de ziekte veroorzaakt, door- 

 woekerd. Het blad moet dan, zooals van zelf spreekt, ook sterven. 

 Ziet men dus doode bladeren in een klaverveld, dan is het zaak, 

 na te gaan, of zich op de stengels ook de boven beschreven 

 zwarte vlekken vertoonen. Op de lichtbruine plek in het midden 

 van de zwarte vindt men zeer kleine verhoogde puntjes, die 

 zelfs met een sterke loupe niet gemakkelijk te zien zijn. Bij 

 onderzoek onder het mikroskoop blijken zij te bestaan uit een 

 zodevormige massa zwamdraden, welke aan haar top zeer kleine, 

 sikkelvormige sporen afzonderen. Dat deze in staat zijn gezonde 

 planten te besmetten, werd door den eersten onderzoeker, die 

 deze ziekte, zij 't ook onder een verkeerden naam, zeer juist 

 beschreef, Br. Mehner te Freiburg '), experimenteel bewezen. 

 Hij bestreek gezonde stengels van roode klaver met water, 

 waarin een groot aantal conidiën (sporen) gemengd was. Zeer 

 spoedig traden de karakteristieke vlekken op, terwijl ook het 

 verdere verloop der ziekte geheel met dat bij door natuurlijke 

 infectie ziek geworden planten overeenstemde. Indien de stengel 

 vooraf zeer licht gewond was, verliep de kunstmatig aangebrachte 

 ziekte nog heftiger en sneller. Deze verwonding bestond slechts 

 uit een zeer licht schaven met den nagel, waardoor eene bescha- 

 diging van de opperhuid ontstond, welke volgens Mehner geheel 

 gelijk is aan die, welke in elk klaverland door het tegen elkander 

 wrijven van de stengels bij wind algemeen voorkomt. 



Mehner noemt in het aangehaalde artikel de zwam, welke 

 in de aangetaste plekken woekert, G loeosporium Trifolii Peck; 

 daar hij meende, dat deze zwam tot op het tijdstip, waarop 

 hij de ziekte beschreef, nog maar alleen in Amerika was waar- 



') Prof. Dr. Br. A\ehner, Der Stengelbrenner (Anthracnose) des Klees; 

 „Zeitschr. f. Pflanzenkrankheiten", 1901, blz. 193. 



