85 



die door een zwarten rand zijn omgeven, op levende stengels van 

 Trifolium pratense L., waardoor deze afsterven. Conidiën een- 

 cellig, kleurloos, sikkelvormig gebogen, 12 — 22 m i k r o n ') 

 lang, 3,5 — 5,2 m i k r o n dik". Het bleek mij bij het mikro- 

 skopisch onderzoek van de bij het Instituut ingekomen zieke 

 klaverplanten, dat de daarop voorkomende zwam vrijwel ge- 

 heel overeenkomt met de door Kirchner beschrevene, terwijl 

 ook de invloed op de voedsterplant zich op volkomen dezelfde 

 wijze uitte als door Mehner en Kirchner in de aangehaalde 

 artikelen wordt aangegeven. Alleen in de grootte der conidiën 

 vond ik eenig verschil ; de grootste conidie, die ik kon meten, 

 was 26 mikron lang en 4 mikron dik. Dit verschil is 

 echter niet van beteekenis. Linhart '^) toch vond nog grootere 

 conidiën, van 28 mikron lang. — Er bestaat dus geen twijfel 

 aan of de klaverstengelbrand heeft ook zijne intrede in Nederland 

 gedaan. De plaatsen, waar de ziekte tot dusver geconstateerd 

 werd, Nieuw-Beerta, Bellingwolde en Oude-Schans, liggen 

 allen in den Oosthoek van Groningen, en vrij ver van elkaar, 

 zoodat de ziekte in die streek reeds zeer verbreid schijnt te zijn. 

 Dat zij echter ook nog op andere plaatsen in Groningen voor- 

 komt, blijkt uit eene mededeeling van den heer Ebbens, die 

 toevallig het optreden van de ziekte, nadat die hem maar al 

 te goed bekend was geworden, te Helium, ten N. van Sappe- 

 meer, dus in het hartje van Groningen, kon constateeren. ^) Men 

 had de ziekteverschijnselen daar aan vorst toegeschreven; 

 misschien is reeds veel kwaad, door Gloeosporiiim cauUvorum 

 Kirchner gesticht, op rekening van de vorst is gesteld. Dit 

 wordt te waarschijnlijker, daar volgens den heer Ebbens de 

 ziekte reeds langer in Nieuw-Beerta heeft gewoekerd, soms 

 zelfs in die mate, dat er van de tweede snede zoo goed als 



') 1 mikron = ',i(..jo mM. 



•-) „Zeitschrift für Pflanzenkrankheiten", 1902, biz. 281. 

 •') Inmiddels ontvingen wij nog aan stengelbrand lijdende klaverplanten 

 uit Wagenborgen. 



