89 



heel veel. Indien de ziekte als mycelium in het zaad overblijft, 

 is het eerste, wat ter voorkoming te doen is: alleen zaad koopen 

 uit streken, waar de ziekte niet voorkomt, onder garantie, dat 

 het zaad ook werkelijk uit die streek afkomstig is. Dat dit wel 

 noodig is, blijkt uit de mededeeling van den heer Ebbens over 

 het Brabantsche en Fransche zaad. 



Wordt de zwam overgebracht door aan het zaad kle- 

 vende conidiën of met tusschen het zaad zich bevindende 

 resten van zieke planten, dan kan waarschijnlijk zaadontsmet- 

 ting met heet water, kopervitriool of formaline een gunstig 

 gevolg hebben '). 



De heer Ebbens beloofde op ons verzoek, ons een partijtje 

 zaad van een sterk aangetast perceel te zullen zenden; dit zal 

 ter verdere bestudeering van de ziekte en tot het nemen van 

 vergelijkende ontsmettingsproeven op kleine schaal gebruikt 

 worden. 



Komt de ziekte eenmaal in het gewas voor, dan is aan te 

 raden, de klaver zoo snel mogelijk te maaien. Wanneer men 

 er dan voor zorgt, dat zoo weinig mogelijk resten van de 

 aangetaste planten op het veld achter blijven, dan is de kans 

 op een gezonde, althans minder zieke tweede snede m. i. vrij 

 groot. Hoe langer men met 't afmaaien wacht, hoe sterker de 

 ziekte zich uitbreidt, dus hoe meer kans er is, dat ook de tweede 

 snede hevig besmet wordt. 



De ziekte zal zich, als alle door zwammen veroorzaakte 

 ziekten, wel het sterkst uitbreiden bij warm vochtig weder en 

 in een weelderig staand gewas, waar weinig luchtverversching 

 tusschen de planten plaats heeft. Aan het weer kan men natuurlijk 



') Zie de brochure: „Ontsmetting van zaaigranen met heet water", door 

 Dr. H. M. Quanjer. Dezen zomer gratis verkrijgbaar bij de Directie van 

 den Landbouw, zoodra de 2de druk verschenen is. De oplaag van den 

 eersten druk is uitgeput. 



