45 



voor. In verband met deze omstandigheden werd besloten de 

 te nemen proef zoodanig in te richten, dat door de uitkomsten 

 voor de zaadtelers voldoende werd gedemonstreerd : 



1". dat door kruisbestuiving goed ontwikkelde vruchten met 

 vele en flinke zaden worden gevormd; 



2°. dat koolzaad bij zelfbestuiving zoo goed als geen zaad 

 opbrengt. ') 



Op 19, 20 en 22 Mei heb ik 18 bloemtrossen als volgt 

 behandeld. Van een aantal bloemen, die zich hiervoor leenden, 

 van 10 tot 21 per tros, werden de meeldraden nog in den knop 

 voorzichtig verwijderd. Alle andere bloemen van den tros 

 werden weggeknipt, terwijl de gecastreerde door een neteldoek 

 zakje werden ingehuld, waardoor na het opengaan der bloemen 

 insectenbezoek werd voorkomen, terwijl evenmin zelfbestuiving 

 mogelijk was. 



Op genoemde en volgende dagen werden de bloemen, welke 

 flink open waren, na tijdelijke verwijdering van het zakje 

 kunstmatig bestoven met stuifmeel van een bloem van een 

 andere stul. Het op de helmknoppen dezer bloem duidelijk 

 aanwezige stuifmeel werd in een goed zichtbare hoeveelheid 

 op den stempel overgebracht, waarna het zakje weer overge- 

 stulpt werd. Zóó werden successievelijk alle onbeschadigde 

 gecastreerde bloemen kunstmatig bestoven. 



De 18 bloemtrossen waren uitgekozen op 3 verschillende 

 naburige terreinen, in gebruik bij verschillende bouwers. Op 

 één stul werd telkens ook maar één tros behandeld. 



Op elk terrein werden daarnaast de bloemen van gezamenlijk 

 13 andere bloemtrossen, eveneens alle op verschillende planten, 

 nog in den knoptoestand, zonder voorafgaande castratie met 

 een neteldoekzakje ingehuld en eveneens voor insectenbezoek 



*) Voor een zeer duidelijke en eenvoudige behandeling van dit onder- 

 werp mag verwezen worden naar ÜR. E. Gü.TAY, „Plantenleven", deel II, 

 bladz. 4 e. v. 



