47 



resultaten van zelfbestuiving en kruisbestuiving nog voldoende 

 te zien. 



Op 10 Juli zijn de resultaten der proeven in mijn bijzijn in 

 oogenschouw genomen door het bestuur van de Vereeniging 

 „Akkerbouw". Hierbij waren ook aanwezig twee vertegenwoor- 

 digers van de firma Sluis & Groot te Enkhuizen, voor wier 

 rekening de meeste stullen te Andijk worden verbouwd, en 

 die dan ook in de zaak veel belang stelden. Alle aanwezigen 

 achtten de uitkomsten zeer sprekend en zagen — mede door 

 de waarneming van de slechte vruchtzetting op de vrij bloeiende 

 stullen op het terrein — hierin een voldoend bewijs, dat te 

 Andijk bij de koolzaadteelt meer kruisbestuiving zeer voordeelig 

 zou zijn. 



Door een eigenaardige omstandigheid was ongewild nog een 

 tweede proef ontstaan, die zeker niet minder leerzaam was. 

 Toen ik n.1. op 19 Mei met de eerste castraties op het terrein 

 van den Heer W. Singer Jn.Kzn. zou aanvangen, vond ik daar 

 een kast met bijen, door iemand uit Venhuizen op aansporen 

 van den Heer Singer daar gebracht. Om de resultaten der 

 kunstmatige kruisbestuiving beter te kunnen beoordeelen achtte 

 ik het gewenscht, de toestanden zoo te doen zijn, als ze waren 

 toen de Heer Singer zich om raad tot het Instituut voor 

 Phytopathologie wendde. De Heer Singer zag dit in en na 

 eenige dagen werd de kast met bijen weer naar Venhuizen 

 gebracht. De stullen op bedoeld terrein bloeiden zeer ongelijk, 

 en nu was later aan het verschil in vruchtzetting van planten, 

 die hoofdzakelijk tijdens en na de aanwezigheid der bijen 

 gebloeid hadden, de gunstige invloed der bijen op de zaad- 

 opbrengst duidelijk op te merken. Nog beter viel dit op bij 

 verschillende afzonderlijke stullen, wier onderste bloemen dcor 

 de bijen bevlogen waren, doch de later bloeiende bovenste 

 niet meer. 



Genoemd gezelschap heeft op lOJuli op verschillende terrei- 



