170 



deze ziekte in dien tuin te Baarn reeds sedert verscheiden jaren 

 voor. — Op 16 October verzamelde de Heer B. Smit, controleur 

 bij den phytopathologischen dienst alhier, in zijnen tuin en op 

 een andijvieveld in den Enk bij Wageningen (hooge zandgrond) 

 planten, die door eene gelijksoortige kwaal bleken te zijn aan- 

 getast; en 19 October zond mij de Heer C J. Augustijn, con- 

 troleur bij den phytopathologischen dienst te Aalsmeer, eene 

 zieke, rottende andijvieplant uit zijne woonplaats, afkomstig 

 uit een partijtje, dat geheel in meerdere of mindere mate aan 

 dezelfde kwaal lijdende was. — De Heer Schenk te Naarden 

 berichtte mij later nog, dat hij de ziekte waarnam onder Huizen, 

 Loosdrecht, Baambrugge en Arnhem. — In November werd 

 nog de ziekte door den Heer Schoevers, adsistent aan het In- 

 stituut voor Phytopathologie, te Voorst geconstateerd; terwijl 

 in dezelfde maand mij uit Koudum door den Heer J. Yntema 

 aldaar door dezelfde ziekte aangetaste andijvieplanten werden 

 toegezonden. 



Het onderzoek van de verschillende zieke en rottende andijvie- 

 planten, welke mij binnen zeer korten tijd van zeer verschilende 

 plaatsen van ons land werden toegezonden, leerde mij dat ik in al 

 die gevallen werkelijk te doen had met ééne en dezelfde ziekte, 

 die al naar de omstandigheden verschillend zijn, zich eenigszins 

 verschillend voordoet; en wel met eene ziekte, veroorzaakt door 

 de zwam Marssonia Panattoniana, welke door Berlese in 1896 is 

 beschreven geworden als de oorzaak van eene rottingsziekte in de 

 salade '), aan welk gewas zij later (1907) ook in de Pruisische 

 provincie Brandenburg groote schade bleek aan te richten ^). 



') A. N. Berlese, „Un nuovo marciuma dell hisalata", in „Rivista di 

 Patol. veget." III. (1896), bi. 339. 



■-) Otto Appel und Friedrich Laibach, „Ueber ein im Frühjahr 1907 

 in Salatpflanzungen verheerendes Auftreten von Marssonia Panattoniana 

 Berl."' in „Arbeiten aus der K. K. Biolog. Anstalt fiir Land- und Forst- 

 wirtschaft.", Bd. VI (1908;. bl. 30. 



