174 



kleine ingezonken vlekjes, die er op werden aangetroffen, en op 

 welke ik de aanwezigheid van Marssonia Panattoniana consta- 

 teerde. Ik heb mij toen de oorzaak van het wegrotten der mid- 

 denste bladeren aldus voorgesteld. „In den nazomer kregen de 

 planten door den sterken regenval veel water in het hart, waar- 

 door de jonge bladeren in rotting overgingen, terwijl de steviger 

 buitenste bladeren, waartusschen zich ook niet zooveel water 

 ophoopte, gaaf bleven. Toen later zich weer jongere hartbladeren 

 vormden, terwijl (in September) het weer tijdelijk beter was, 

 bleven deze laatstbedoelde bladeren gaaf, zoodat de voorheen in 

 rotting overgegane bladeren, waaruit vroeger het „hart" bestond, 

 daaromheen een bruinen ring vormden". ') Zooals ik reeds 

 meldde, beschouwde ik, toen ik dit schreef, de Marssonia niet 

 als de eigenlijke oorzaak van de rotting, maar dacht ik aan rotting 

 door de inwerking van rottingsbacteriën, in de hand gewerkt 

 door vochtigheid; maar ook nu de bovengenoemde zwam de 

 oorzaak der rotting is gebleken te zijn, kan dezelfde redeneering 

 blijven gelden, daar toch de vochtigheid maakt dat de zwam, in 

 plaats van eenvoudig tot enkele bepaalde plekken beperkt te 

 blijven, zich door grootere gedeelten van bladeren, ja door 

 geheele bladeren heen, uitbreidt. 



Het zij mij vergund hier nog te wijzen op de hevige rotting, 

 die men soms bij de winterandijvie opmerkt; nl. bij planten, 

 die, om ze een tijd lang gedurende den winter versch te kunnen 

 gebruiken, vóór het invallen der koude met een kluit werden 

 opgenomen en daarna dicht bij elkaar in een kouden bak werden 

 gebracht. ^) Daar groeien ze dan langzaam voort en kan men 

 ze tot diep in den winter bewaren om ze dan successievelijk 

 te oogsten ^). Nu gebeurt het soms, dat deze winterandijvie erg 

 veel van het rot te lijden heeft, zelfs zeer snel geheel wegrot; 



') RiTZEMA Bos, „Tijdschrift over Plantenziekten", X (1904), bl. 15 en 16. 

 '■') C. H. Claassen en J. G. Hazeloop, „Leerboek voor de groente- 

 teelt", 2e druk (1905), bl. 164. 



