186 



aansteken. Treedt de kwaal in 't najaar vrij algemeen bij de 

 andijvie op een veld op, dan ga men zoo spoedig mogelijk tot 

 dèn oogst over, vooral wanneer het weer vochtig en warm is. 

 Laat men het andijviegewas op 't veld staan, dan kan het 

 binnen weinige dagen geheel verloren zijn; oogst men het, 

 zij het dan ook wat vroeger dan men 't plan had te doen, — 

 dan heeft men althans nog een opbrengst. 



Men kent de andijvie als zomer andijvie, die pas in 't laatst 

 van April en in Mei — , en als winterandijvie, die eerst in Juli 

 wordt gezaaid; deze laatste wordt o. a. voor de inmaak gebruikt, 

 en ook wel tegen 't invallen van den winter in een kouden bak 

 overgebracht. Winterandijvie wordt gewoonlijk door de groente- 

 boeren in zeer groote hoeveelheid geteeld; elke lap gronds, 

 die er in de tweede helft van den zomer vrij komt, kan met 

 andijvie worden beplant; en zoo kan menig stuk, dat anders 

 in den herfst leeg zou liggen, nog wat opleveren, al komt het 

 dan ook in 't najaar vaak voor, dat de andijvie op het veld 

 doodvriest. Maar met dat al is er toch een heele tijd van het 

 jaar, waarin geen andijvie op het veld staat, nl. van af den 

 winter tot in Mei. Wat de sla betreft echter, er is v/el geen 

 tijd in het jaar, waarin er geen sla door de warmoeziers wordt 

 geteeld, 't zij dan als kropsla dan wel als snijsla, in bakken 

 of op den kouden grond. Derhalve kan bij sla de ziekte 't 

 geheele jaar doorwoekeren, bij andijvie niet. En aangezien het op 

 zijn minst genomen hoogst waarschijnlijk is, dat de Marssonia hier 

 te lande ook op sla parasiteert, zoo zal het raadzaam zijn, vooral 

 ook dit gewas in 't oog te houden, en in 't bijzonder ook de jonge 

 slaplanten in de bakken. Mocht men bij deze de verschijnselen 

 der ziekte zien optreden, dan zou het aanbeveling verdienen, 

 ze vóór ze tot kropvorming overgaan, met eene slappe Bordeaux- 

 sche pap (eene '/a a 1 procentige pap) te bespuiten; althans 

 wanneer men die jonge slaplantjes niet liever dadelijk opruimt. 

 Wageningen, 31 October 1915. J. RITZEMA BOS 



