197 



verschijnsel der kwaal of beschadiging; m. a. w. van eene 

 determinatietabel van de ziekten en beschadigingen der ver- 

 schillende behandelde gewassen, in den trant zooals er eene 

 voorkomt in den 3en druk van mijne „Ziekten en Beschadi- 

 gingen der Landbouwgewassen" en in mijne „Ziekten en Be- 

 schadigingen der Ooftboomen". 



Het wil mij voorkomen, dat sommige van de opmerkingen, 

 die ik hier boven meende te moeten maken, zouden vervallen 

 zijn, als de schrijvers niet getracht hadden, hun boek voor 

 velerlei doeleinden geschikt te maken. Het boek is, blijkens 

 den titel, geschreven „ten dienste van tuinbouwscholen en 

 -cursussen en van de praktijk." Nu wees ik er reeds op in de 

 inleiding, die ik op verzoek van de Heeren van den Broek 

 en Schenk bij hun boek schreef, hoe moeilijk het is, een boek 

 te schrijven èn voor het onderwijs èn voor de praktijk; hoe 

 licht men kans heeft, in beide richtingen zijn doel voorbij te 

 streven. Maar tevens schreef ik dat het groote praktische 

 bezwaren zou opleveren, een boek als het hier bedoelde uit 

 te geven afzonderlijk voor de praktijk en een afzonderlijk voor 

 het onderwijs. Ook achtte ik het bezwaar, om twee heeren te 

 dienen, bij het schrijven van een werk als dit minder groot, 

 dan bij het schrijven van menig ander boek; vooral wanneer 

 de schrijvers het meest het oog richtten op de behoeften der 

 praktijk, wijl toch het onderwijs aan de Rijkstuinbouwwinter- 

 scholen zich steeds nauw aan de praktijk aansluit. 



Nu hebben echter de schrijvers m.i. veel fe vee/ willen bereiken. 

 Zij hebben niet slechts een boek over ziektenleer der planten 

 willen geven èn voor het onderwijs aan tuinbouwscholen en 

 -cursussen èn ook voor de practici; maar zij hebben tevens door 

 hun boek andere leer- of handboeken aan de bedoelde scholen 

 en cursussen overbodig willen maken; zoo bijv. eene handleiding 

 voor het dierkundig onderwijs. Ik vind zulks wel jammer: voor 

 de praktijk wordt het boek daardoor minder geschikt, zooals 



