201 



het noodig is, op gelijksoortige wijze den strijd tegen planten- 

 ziekten en schadelijke dieren aan te binden. — Ten slotte worden 

 in het laatste hoofdstuk van deel II besproken: de instellingen 

 op phytopathologisch gebied. Hierin wordt op beknopte wijze 

 gehandeld over de geschiedenis der phytopathologie hier te 

 lande, over het phytopathologisch laboratorium Willie Commelin 

 Scholten, over het Instituut voor phytopathologie te Wagenin- 

 gen, over het onderwijs in de phytopathologie hier te lande, 

 alsmede over de phytopathologische Vereeniging. Waar de 

 schrijvers beweren (bl. 239), dat Ratzeburg's „Forstinsecten", 

 verschenen in 1840, het eerste werk was, dat er op phytopa- 

 thologisch gebied werd uitgegeven, daar wil ik meedeelen, dat in 

 mijn bezit is het 4e deel, 2e stuk van Bechstein's .Forst-und 

 Jagdwissenschaft nach allen ihren Theilen", gewijd aan de 

 „Beschreibung der schadlichen Forstinsekten nebst ihren Ver- 

 hütungs- und Vertilgungstmitteln", welk deel reeds verscheen in 

 1818; en dat ik eveneens in mijne boekenkast heb staan Dr. W. 

 Pfeil. „Insektenschaden in den Waldern", verschenen in 1827. 

 Er zijn trouwens meer werken op phytopatholosch gebied vóór 

 1840 verschenen. Ook was het werk van Dr. J. Wttewaall niet 

 het eerste werk over schadelijke insekten, dat in Nederland 

 het licht zag (1864): reeds in 1843 verscheen van de hand van 

 Mr. Snellen van Vollenhoven een boek, getiteld „De schadelijke 

 insekten in tuinen" en in 1856 van denzelfden schrijver „De 

 insecten, welke den landbouw schaden." 



Het werk van de Heeren van den Broek en Schenk eindigt 

 met modellen van certificaten, die in verschillende gevallen 

 noodig zijn voor de verzending van gewassen naar het buitenland. 

 Het is een groot gemak voor belanghebbenden, als zij ten allen 

 tijde een boek bezitten, waarin zij deze modellen kunnen vinden. — 



Hiermee ben ik gekomen aan het einde der bespreking 

 van de „Ziekten en Beschadigingen der tuinbouwgewassen." 

 Ik vond eene eenigszins uitvoerige aankondiging gewenscht; 



