85 



boomen bleken de toppen vrij te zijn, doch de onderste, inde 

 schaduw groeiende takken bleken aangetast, iets, wat ook bij 

 ons telken jare waarneembaar is. Een goed opmerker, de 

 boschopzichter H. Staf te Ede, wien ik er naar vroeg, had 

 echter nimmer onderscheid kunnen zien tusschen de mate van 

 optreden van den meeldauw op beschaduwde en op zonnige 

 plekken. Bij opzettelijke proeven, door Roth genomen, waarbij 

 hij éénjarige wintereiken liet groeien zonder schaduw en in 

 de schaduw van planten, die respectievelijk lichte, dichte en 

 dichte schaduw vlak bij den grond gaven, was geen onderscheid 

 in het optreden van den meeldauw waarneembaar, (zie ook 

 blz. 87). Op grond van zijne waarnemingen spreekt hij de 

 meening uit, en ik geloof, dat hij daarmede den spijker op 

 den kop heeft getroffen, dat de plaatselijke verschillen in de 

 mate van aantasting, die men overal kan waarnemen, niet een 

 gevolg zijn van den invloed van het licht op de meeldauw- 

 zwam, maar van den toestand van de eiken, welke weder een 

 gevolg is van samenwerkende factoren, waaronder het licht 

 een der voornaamste is. De eik heeft veel licht noodig; in 

 het volle licht ontwikkelt hij zich krachtig, in de schaduw 

 daarentegen gaat de ontwikkeling langzaam, de scheuten blijven 

 kort en er zitten betrekkelijk weinig bladeren aan. Hoe weelde- 

 riger de groei is, des te krachtiger is ook de ontwikkeling 

 van het St. Janslot en juist dit wordt hevig door den meeldauw 

 aangetast. Reeds lang is bekend, dat jonge, waterrijke, frissche 

 bladeren het meest vatbaar zijn; hoe meer van zulke bladeren 

 dus op een perceel aanwezig zijn, hoe meer kans er is op een 

 sterke uitbreiding van den meeldauw. Naar gebleken is uit 

 onderzoekingen van Pantanelli '), is ook de, scheikundige 



') Osservazioni su la recettivita della quercia per Toidio (Rendic. 

 R. Ac. Sc. Napoli, 1914), aangehaald door NEGER in Naturw. Z. f. F. u. 

 L. wirtschaft, XIII. blz. 549, en gerefereerd door denzelfde in j;'. XIV, 

 no. 2, blz. 80 van hetzelfde tijdschrift. 



