141 



veel gebruikt wordt, voor hen lastig, zelfs bijna onpasseerbaar ; 

 ter bescherming van het vee brengt men echter op den bovensten 

 draad een smalle plank aan, en daarover bewegen de rupsen 

 zich als over een heirbaan. Onder de rupsen zijn er altijd wel 

 eenige, die aangetast zijn door de zwam Empiisa aulicae, welke 

 zwam later meer ter sprake zal komen. De aangetaste rupsen 

 worden eerst verlamd en slap, sterven en worden dan v/eer 

 stijf en de lijken zitten zoo vast op de plank, dat zij er pas 

 na verrotting afregenen. Nu moeten de overige rupsen die lijken 

 passeeren, waarbij zij er licht mede in aanraking komen, dan 

 besmet worden en ook sterven. Zoo geraakt de plank bestrooid 

 met lijken. In 1892 werd deze waarneming gedaan, en in 1893 

 was bijna geen rups te vinden. Deze rupsen leven niet bijeen, 

 dus de kans op infectie van de een door de ander zou al heel 

 klein zijn als niet die plank te hulp kwam. In dit geval was 

 dit zuiver toeval, maar waarom zou het niet mogelijk zijn, dat 

 men bij de studie der levenswijze der te bestrijden insekten 

 opmerkzaam werd op eigenaardigheden der dieren, waarvan 

 men op soortgelijke wijze voor het beoogde doel, vermeerdering 

 van de kans op infectie, gebruik kan maken ? 



Bovendien bestaat nog een andere mogelijkheid, wanneer 

 ernstig en systematisch in deze groep van organismen gewerkt 

 wordt: misschien kan men er in slagen, nu nog weinig kwaadaar- 

 dige zwammen of bakteriën tot zeer virulente om te kweeken, 

 dus een overgang van saprophyt tot parasiet te bewerkstelligen. 

 Een op lijken of bijna doode insekten voorkomende zwam 

 moet daartoe eerst overgaan op zeer verzwakte, half doode 

 exemplaren, van deze op niet volkomen gezonde, maar toch 

 krachtiger dieren, en zoo voort tot zelfs gezonde worden aange- 

 tast. Het is volstrekt niet onmogelijk, dat in de natuur de zaak 

 ongeveer op deze wijze verloopt, ook bij sommige planten- 

 ziekten, die langzamerhand al heviger en heviger schijnen te 

 gaan optreden. Een juist tegenovergesteld verloop is evengoed 



