144 



kunnen beschikken om die op een aangewezen plaats te' ver- 

 breiden, door verstuiving of bespuiting of hoe ook. Men behoeft 

 dus dan niet te wachten tot de zwam van zelf een groot aantal 

 dieren heeft aangetast en daarop sporen gevormd, hetgeen ge- 

 woonlijk eerst na den dood geschiedt, die soms pas na meerdere 

 dagen intreedt. De snelheid van uitbreiding hangt dus ook af 

 van een factor, die men willekeurig kan vergrooten, indien de 

 parasiet zich daartoe leent, nl. de hoeveelheid besmettingsmate- 

 riaal. Dat dit inderdaad het geval is, kan het volgende voorbeeld 

 aantoonen. De snuitkever Cleonus punctiventris, die in Oost- 

 Europa zeer veel schade doet aan de suikerbieten, vindt men 

 dikwijls aangetast door een zwamziekte (zie blz. 151), echter op 

 verschillende terreinen in zeer verschillende mate, n.1. varieërend 

 van 10 tot90°/o. Dit nu wordt toegeschreven aan het verschil in 

 de hoeveelheid materiaal van de zwam, die in den bodem aan- 

 wezig is (64). De zwam leeft n.1. vooral op de keverlarven, en 

 deze vindt men bijna uitsluitend, althans in massa, in bietenvelden. 

 Daar komen dus ook de meeste besmette larven voor, hetgeen bij 

 elk opvolgend jaar, dat bieten verbouwd worden, sterker wordt- 

 Eindelijk wordt bijna elke larf, die uit de door de van elders 

 gekomen kevers gelegde eieren komt, aangetast; vandaar dat de 

 sterfte in oude bietenvelden 90^1 o bedraagt, in nieuwe 10°/o. Géén 

 wisselbouw bewerkt dus het uitsterven der kevers; waarschijnlijk 

 zou hetzelfde te bereiken zijn door groote massa's materiaal van 

 de zwam toe te voegen, of door in elk veld een strook geregeld 

 met bieten te betelen, om daar een kweekveld van de zwam te 

 vormen. Dit laatste is natuurlijk niet ongevaarlijk met het oog 

 op mogelijke sterke vermeerdering van andere bietenvijanden. — 

 Werking der zwammen op het dier. 



Over de wijze, waarop de zwammen in de dieren binnendringen 

 en ten slotte hun dood veroorzaken, wil ik slechts zeer in het kort 

 iets mededeelen; voor meer uitvoerige bijzonderheden moet ik 

 verwijzen naar de literatuur (b.v. 12, 21, 32, 35, 36, 95 e. m. a.) 



