150 



pooten, haren enz. bedekt zijn. Langen tijd is aangenomen, dat 

 de conidiën buiten op het lichaam der vliegen kiemden, zoodat 

 als een andere vlieg met zoo'n conidie in aanraking kwam, ook 

 deze werd aangetast. Volgens latere onderzoekingen (42, 57) 

 schijnt evenwel de besmetting plaats te hebben, doordat de 

 sporen met het voedsel worden opgenomen en dan in de spijs- 

 verteringsorganen terecht komen. In het lichaam der doode 

 vliegen wordt een ander soort dikwandige sporen gevormd, die 

 ter overwintering bestemd zijn. Zoo ongeveer gaat het ook bij 

 een verwante zwam op koolrupsen, Entomophthora sphaero- 

 sperma (= radicans) (36). Hierbij treedt soms uit de lijken een 

 groenwitte schimmelmassa naar buiten, waar de rups geheel 

 in is gehuld, en soms verdroogt de rups zonder die uitwendige 

 schimmelmassa. In de verschrompelde huid vindt men dan een 

 groot aantal van die overwinterings-sporen. 



Daar de verschrompelde rupsen door bundels zwamdraden 

 op de koolbladeren vastgehecht blijven, is deze ziekte in zijn 

 gevolgen niet zelden waar te nemen, ofschoon de oorzaak er 

 van gewoonlijk niet bekend is. Voor zoover mij bekend, zijn 

 met de laatst genoemde zwammen nog geen proeven genomen om 

 er kunstmatig in het groot vliegen of rupsen mede te besmetten, 

 en wel vnl. omdat men er nimmer in geslaagd was ze in het 

 groot in reincultuur te kweeken. Dit is echter in 1912 aan 

 RiEMER Morgan en Hesse (42, 56) gelukt met de zwam van 

 de vliegenziekte; volgens Hesse is het zeer gemakkelijk voedsel 

 voor vliegen te vergiftigen met in reincultuur verkregen conidiën; 

 de vliegen, die daarvan gebruiken, worden ziek en verbreiden 

 zelven de ziekte verder onder hunne soortgenooten. Wanneer 

 dit juist is, zou men hierin misschien een zeer waardevol 

 middel hebben gevonden ter bestrijding van vliegenplagen met 

 al de gevolgen (besmettelijke ziekten) van dien, te meer daar 

 ook de gevaarlijke steekvlieg Stomoxys calcitrans vatbaar is 

 voor de vliegenziekte. Het is echter jammer dat het optreden 



