169 



den duur de verlangde resultaten verkrijgt, wanneer men zich 

 maar niet spoedig laat ontmoedigen en doorgaat met het gebruik 

 van de cultures. Voorop gezet zij, dat men nauv^keurig moet 

 weten, welke muizen- of rattensoort men te bestrijden heeft, 

 zoodat men zeker is het voor die soort aangewezen serum, 

 zooals men de cultuur in de wandeling gewoonlijk, natuurlijk 

 volkomen ten onrechte, noemt, te krijgen. 



Wat nu de bakterieziekten van insekten betreft, men heeft 

 geruimen tijd gemeend, dat de vroeger algemeen flacherie 

 (= Wipfelkrankheit = Schlaffsucht = wilt) genoemde polyeder- 

 ziekte van vele rupsen, zooals die van den nonvlinder, den 

 plakker, den bastaardsatijnvlinder, den dennenspinner en nog 

 vele anderen, door bakteiiën veroorzaakt werd. Bij de zijderups 

 kent men deze ziekte ook, onder de namen „Gelb- of Fettsucht" 

 en „grasserie". Herhaaldelijk heeft men uit aan flacherie lijdende 

 rupsen bakteriën geïsoleerd, en met de reincultures infectie- 

 proeven genomen, doch zonder succes, hetgeen niet te verwon- 

 deren is, daar deze soort van flacherie niet door bakteriën 

 veroorzaakt wordt. 



De echte flacherie der zijderupsen (Italiaansch flaccidezzaj 

 is daarentegen wel aan een bakterie te wijten, zooals in 1908 

 door een Italiaan Bocchia is aangetoond. Ook de bekende 

 bijenziekte „foul brood", „faul brut", waarvan twee vormen 

 voorkomen, is een bakterieziekte. Daar deze ziekten echter den 

 mensch schade berokkenen, terwijl ik het juist wil hebben over 

 de voor ons nuttige zwammen en bakteriën, kan ik ze stilzwijgend 

 voorbijgaan om eenige aandacht te wijden aan de s p r i n k- 

 hanenpest, welke ziekte eerst voor eenige jaren door 

 d'Hérelle (185-189), alweer een Franschman, op het schier- 

 eiland Yucatan in Mexico is ontdekt bij de sprinkhaansoort 

 Schistocerca pallens. Ofschoon nu weliswaar sprinkhaanplagen 

 bij ons onbekend zijn, is het toch wel de moeite waard deze ziekte 

 wat nader te bespreken, vooral ook omdat sedert d'Hérelle's 



